Kritiek op Duits pleidooi voor verbreken stabiliteitspact
Balkenende (CDA): 'gesleutel aan het stabiliteitspact desastreus voor vertrouwen in euro'

Uit angst voor recessie klinkt in Duitsland de roep soepeler om te gaan met de regels van het stabiliteitspact. Volgens voormalig minister van Economische Zaken van Duitsland, Helmut Haussmann, zal de regering-Schröder echter niet aan de druk toegeven. Jan Peter Balkenende, Financieel woordvoerder van het CDA, is er niet gerust op en vindt dat Nederland zich moet verzetten tegen aanvallen op het stabiliteitspact door Europese partners. Peter van Doesburg, analist van zakenbank Kempen en Co, verwacht dat ook Nederland het moeilijk kan krijgen met de regels van het stabiliteitspact.

President-directeur Rolf Breuer van Deutsche Bank pleitte deze vrijdag in de de Duitse krant Handelsblatt voor een groot stimuleringsprogramma van de overheid voor de Duitse economie. Zelfs als dit betekent dat de eisen voor het begrotingstekort, zoals vastgelegd in het stabiliteitspact, overschreden worden. Hij weet zich gesteund door andere Duitse captains of industry en de Duitse vakbonden. Moeilijkheden op komst dus voor de Euro, lijkt het. Het stabiliteitspact is immers de garantie voor de hardheid van deze munt. 'Nee', zegt Breuer in het Handelsblatt: 'de consumenten en markten zullen deze stap begrijpen.'

Helmut Haussmann, voormalig minister van Economische Zaken voor de FDP en nu lid van de Bondsdag, toont zich een Duitser zoals we die kennen uit de tijd van de harde D-mark.Hij pleit voor zuinigheid en stelt hardheid van de munt voorop. 'We moeten vasthouden aan het stabiliteitspact, anders kan dat negatieve consequenties hebben voor de Euro. De juiste weg om de economische problemen in Europa het hoofd te bieden is niet de verhoging van overheidsuitgaven, maar renteverlaging, gematigde loongroei, en belastingverlaging. De Europese ministers van Financiën moeten dus onverkort vasthouden aan de regels van het stabiliteitspact. Duisenberg heeft intern binnen de Europese raad van ministers van Financiën, de EcoFin, aangegeven dat dan op middenlange termijn de rente omlaag kan. Dat zou een veel betere manier zijn om de economie te stimuleren.' Haussmann denkt dat Duitsland uiteindelijk de zuinigheid zal overwinnen. 'Binnen de SPD is een richtingenstrijd gaande, maar ik verwacht dat de vleugel die het stabiliteitspact vóór alles wil stellen uiteindelijk de meeste invloed op bondskanselier Schröder zal hebben.'

De huidige discussie in Duitsland volgt op een stroom geruchten dat de ministers van Financiën van Frankrijk, Italië en Duitsland het stabiliteitspact zouden willen wijzigen of soepeler interpreteren als economisch zwaar weer dat nodig maakt. Hoewel deze geruchten van officiële zijde altijd zijn ontkend, maakt Jan Peter Balkenende, financieel woordvoerder van het CDA, zich zorgen. 'Juist nu moet het stabiliteitspact haar waarde bewijzen.' Jan Peter Balkenende: 'In het beste geval zijn de geluiden die uit Duitsland en Frankrijk komen alleen bestemd voor de publieke tribune, in de aanloop naar de verkiezingen in die landen. Als men echt wil sleutelen aan het stabiliteitspact om de eigen economieën te kunnen ondersteunen, dan zou dat desastreus zijn voor het vertrouwen in de Euro.

Ik kan mij niet voorstellen dat politici het stabiliteitspact willen inzetten in de verkiezingsstrijd. Nederland bevindt zich op dit moment nog niet in de gevarenzone, ik verwacht dan ook dat Zalm zich in de EcoFin met hand en tand verzet tegen elk voorstel het stabiliteitspact te versoepelen.'

In Nederland lijken de politici zich vooralsnog weinig zorgen te maken over een recessie. Peter van Doesburg, analist bij zakenbank Kempen en Co., denkt dat dat snel kan veranderen. 'Alle signalen staan nu op recessie. Als de economie minder hard gaat groeien komt alles tegelijk. Dan zullen zowel de belastinginkomsten tegenvallen als de sociale uitgaven toenemen. Als daarbij ook nog eens de overheid, sectoren die het moeilijk hebben gaat helpen, zoals nu in Europees verband de luchtvaartindustrie, kan de budgettaire situatie van de Nederlandse overheid snel verslechteren. Dan moeten wij ook nog maar zorgen dat wij aan de regels van het stabiliteitspact kunnen blijven voldoen.' Aan de overkant van het kanaal wordt de discussie over de overheidstekorten met argusogen gaden geslagen. Charles Goodhart, hoogleraar monetaire economie op de London School of Economics en lid van het comité van monetair advies van de Bank of England, noemt de recessie 'de eerste echte test voor de Europese Monetaire Unie'. Goodhart: 'Hoewel de tekorten van de verschillende Europese lidstaten niet eens veel invloed op de Euro zullen hebben, heeft het politieke debat over het stabiliteitspact grote consequenties voor de EU en haar instituties. In Engeland zal men denken: Hoe kunnen wij nu beslissen of wij toe willen treden tot de Europese monetaire unie als we niet weten welke regels daar gelden?'

terug naar de index