|
Bolkestein en de Islam: Haagse tijden herleven in Europa Uitspraken van Eurocommissaris Frits Bolkestein over de Islam na de terroristische aanslagen in de VS leidden tot rumoer in Brussel. PvdA Europarlementariër Max van den Berg vindt vooral het moment van de uitspraken onjuist. Volgens Rinus van Schendelen, hoogleraar politicologie aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam is het onvermijdelijk dat politici hun mening spuien over onderwerpen buiten hun portefeuille. 'Er heerst ook bij Eurocommissarissen enorme scoringsdrift.' Na de aanslagen in de Verenigde Staten mengde de Nederlandse Europees commissaris voor interne markt en belastingen, Bolkestein zich in het publieke debat rond de Islam. Hij liet onder andere weten dat de Islam wrok koesterde tegen het westen en een onwinbare strijd streed tegen de moderniteit. De Christen-democraten en Socialisten lieten hierover in het Europees Parlement hun ontsteltenis blijken. Afgezien van de inhoud van de uitspraken vonden ze het ook niet zijn competentie om zich als Commissaris van in het debat over de Islam te mengen. Max van den Berg, voorzitter van de PvdA-fractie in het Europees parlement, hekelt vooral de timing van Bolkestein. 'Vlak na de aanslagen stond het politiek en maatschappelijk leven stil en deed het er ongelooflijk toe wat verantwoordelijke politici vonden. Het was niet het moment om als individueel lid van de Commissie zulke controversiële uitspraken te doen. Hij had zijn mening beter binnen de Commissie kunnen geven. Op zo'n precair moment had de partijpoliticus Bolkestein moeten zwijgen en zich als staatsman moeten opstellen. Ik vind dan ook dat Bolkestein verantwoording moet afleggen in het parlement of minimaal een berisping van de voorzitter van de Commissie, Romano Prodi, moet krijgen.' Uiteindelijk heeft de voorzitter van het Europees parlement, Nicole Fontaine, een brief naar Prodi gestuurd met het verzoek een scherpere gedragscode voor commissieleden te ontwerpen. Joost Lagendijk, fractievoorzitter van GroenLinks in het Europees Parlement, gaf bij het aantreden van Bolkestein een zwartboek over hem uit en lijkt de laatste om het voor Bolkestein op te nemen. Toch doet hij het. 'De brief aan Prodi is een blunder. Het is juist goed als commissarissen zich in het publieke debat mengen. Commissieleden zijn geen veredelde ambtenaren. Allerlei richtlijnen voor hun gedrag zijn onnodig.' Voor Lagendijk gaat het niet om Bolkestein alleen. Hij vindt dat de Europese commissarissen zich in het algemeen onafhankelijker moeten opstellen en bekritiseert andere belemmeringen van de bewegingsvrijheid van commissieleden. 'Sommige commissarissen, zoals de Fransen, zijn erg gebonden aan hun land van herkomst. Bolkestein is dat niet. Hij stelt zich zeer autonoom op en laat zich er niets aan gelegen liggen wat het Nederlandse kabinet van hem vindt. We zijn inhoudelijk de afgelopen tijd niet dichter bij elkaar gekomen, maar wat de manier waarop hij Europese politiek bedrijft betreft is hij in mijn ogen de afgelopen tijd gegroeid.' Ook Rinus van Schendelen, hoogleraar in de Politicologie aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam, wil niets weten van het inperken van de vrijheid van commissieleden. 'Bij grote gebeurtenissen, zoals de aanslagen in de Verenigde Staten, is de eurocommissaris een soort spreekbuis van de Commissie in zijn eigen lidstaat. Hiervoor gedragsregels maken is onzinnig, die zijn er namelijk allang. Toch zullen die commissarissen er niet van weerhouden zich op welk moment dan ook in het debat te mengen. Portefeuilleverdelingen zijn niet zo waterdicht als men vaak denkt, daarbij komt dat onder de eurocommissarissen gewoon veel scoringsdrift heerst. Dit komt doordat, in tegenstelling tot Bolkestein, veel eurocommissarissen nog een rol in de landelijke politiek nastreven. Het is aan Prodi om de eenheid te bewaren, maar als hij wil dat het Europese debat gaat leven in Europa, moet hij daar niet te kleinzerig in zijn.' Voor Max van Weezel, journalist bij Vrij Nederland en schrijver van een biografie over Bolkestein, is er weinig nieuws te melden. 'Bolkestein kennende zal hij zich niets aantrekken van een reprimande van het Europees parlement. Daar is hij te arrogant voor. Uiteindelijk gaat het hem om het debat en wat mensen verder van hem denken interesseert hem niets. Die karaktertrek en het feit dat hij vaak na verloop van tijd gelijk krijgt heeft hem ook in Den Haag veel prestige opgeleverd'?
|