|
Vrees voor terugkeer staatssteun Europese luchtvaartindustrie Volgens Leo van Wijk, president-directeur van de KLM, moet de Europese Commissie veel krachtiger stelling nemen tegen nationale steun van overheden voor hun nationale luchtvaartmaatschappijen. Hugo Roos, hoogleraar, luchtvaarteconomie aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam, noemt de terugkeer van nationale steun voor de luchtvaartsector onvermijdelijk. De Europese Commissie maakte woensdag de noodmaatregelen voor de luchtvaartsector, die op dit moment in een zware crisis verkeert, bekend. In principe wil de Commissaris voor Verkeer en Transport, Loylola de Palacio, de lidstaten alleen toestaan de zogenaamde directe schade te compenseren. Het gaat dan om de schade opgelopen in de eerste dagen na de aanslagen, toen het vliegverkeer naar de Verenigde Staten stil lag. President-directeur van de KLM, Leo van Wijk noemt de voorstellen van de commissie teleurstellend. 'De commissie zou veel krachtiger stelling moeten nemen tegen staatssteun. Het is goed om de directe schade te vergoeden maar de voorstellen leveren geen goede criteria om te voorkomen dat landen veel bredere en langdurigere vormen van staatssteun aan hun nationale luchtvaartmaatschappijen gaan geven. Nu al zie je dat de steun die België aan Sabena geeft eigenlijk niet verboden kan worden volgens de voorstellen van de Palacio, terwijl het duidelijk is dat het om een hoger bedrag gaat dan er aan schade geleden kan zijn tijdens de aanslagen. Luchtvaartmaatschappijen moeten zoveel mogelijk op eigen kracht overleven, anders worden de concurrentieverhoudingen verstoord en wordt het in de luchtvaartsector een strijd om de rijkste en meest bereidwillige overheid.' Minister Zalm van Financiën liet in de Tweede Kamer weten ten strijde te zullen trekken in Europa tegen lidstaten die de aanslagen in de Verenigde Staten als aanleiding willen gebruiken om hun eigen luchtvaartmaatschappijen te steunen. Hugo Roos, hoogleraar in de luchtvaarteconomie aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam, vreest net als Van Wijk, dat de regels, zoals nu omschreven in het steunpakket van de Europese Commissie, te vaag zijn en dat Zalm daar nog een harde dobber aan gaat krijgen. 'Dit zet de deur wagenwijd open voor nationale steun aan de luchtvaartmaatschappijen. Lidstaten mogen zelf bepalen wat ze hun luchtvaartmaatschappijen geven, als ze naderhand maar kunnen bewijzen dat de directe aanleiding voor de steun de aanslagen in de Verenigde Staten zijn. Lufthansa en de KLM waren eigenlijk tegen staatssteun maar als andere luchtvaartmaatschappijen gesteund worden is er natuurlijk sprake van oneerlijke concurrentie. Dan zullen zij zich ook snel melden bij de overheid.' Hoewel de KLM dergelijke signalen nog niet geeft, vindt CDA Kamerlid Joop Wijn dat Minister Zalm daar nu al over na moet denken. 'Zalm moet, zoals hij zelf zegt, proberen te voorkomen dat Europese lidstaten de concurrentieverhoudingen verstoren. Als dat toch gebeurt moet ook Nederland direct ingrijpen. We moeten voorkomen dat de ene steunactie de andere uitlokt, maar we moeten ook niet het meest principiële jongetje van de klas proberen te zijn. Ik wil dan ook niet op voorhand uitsluiten dat er op Europees niveau toch steun komt voor de luchtvaartsector.' De Engelse prijsvechter Easyjet riep de afgelopen weken in advertenties in de Engelse dagbladen de Commissie op de nationale luchtvaartmaatschappijen niet met staatssteun te helpen en vrije concurrentie haar gang te laten gaan. Toby Nickel, woordvoerder van Easyjet in Londen, is tevreden met de voorstellen van de Commissie. 'De Commissie heeft ons verzekerd dat het alleen de bedoeling is om directe verliezen te compenseren. Alle andere steun blijft uitgesloten. Als overheden toch extra steun geven aan hun inefficiënte nationale luchtvaartmaatschappijen dienen wij dan ook direct een klacht in bij de Commissie.' Roos beschouwt de zaak meer als een politiek vraagstuk en denkt dat bredere staatssteun in deze moeilijke tijd voor de luchtvaartsector onontkoombaar is. 'In de Verenigde Staten is inmiddels een groot steunpakket toegezegd voor de luchtvaartindustrie. Dit verstoort de concurrentieverhoudingen op de transatlantische routes, wanneer de Europese overheden weigeren geld uit te geven.' VVD Europarlementariër Marieke Sanders is het daar niet mee eens. 'Dat steun in de Verenigde Staten ongelijke concurrentie op de transatlantische routes veroorzaakt is geen reden om zelf net zo te handelen. We kunnen die steun beter aanpakken bij de Wereld Handels Organisatie dan dat we onze luchtvaartmaatschappijen zelf uitgebreid gaan helpen'?
|