VLIEGENDE HOLLANDERS LATEN EUROFIGHTER AAN DE GROND STAAN

Als Nederland deze maand kiest voor de Amerikaanse Joint Strike Fighter als opvolger van de F16, wordt aan de Europese 'Eurofighter' voorbij gegaan. De VVD in de Tweede Kamer heeft daar geen enkele moeite mee. Ook oud-NAVO-vertegenwoordiger Biegman vindt: 'Nederland moet geen sloten met geld in andere Europese landen pompen.'

Algemeen wordt aangenomen dat, als de Nederlandse regering deze maand besluit bij te dragen aan de ontwikkeling van de Amerikaanse Joint Strike Fighter, dit Amerikaanse gevechtsvliegtuig de huidige Nederlandse F16 zal vervangen. De beslissing hierover is nog niet genomen. Ook het Frans-Duits-Brits-Spaanse consortium Eurofighter en het Franse Dassault zijn nog in de race om het nieuwe Nederlandse gevechtsvliegtuig te gaan bouwen. Eurofighter profileert zich daarbij als Europees alternatief voor de Joint Strike Fighter. Het VVD-kamerlid Eric Balemans merkt dit aan zijn contacten met diplomaten. 'Steeds wordt het argument gebruikt dat het heel belangrijk is dat Europa gezamenlijk een Europees toestel ontwikkelt en koopt, dat de gezamenlijke Europese defensie-industrie een belangrijke zaak is voor Europa. Jospin, Schröder en Blair schrijven dit ook aan Kok.'

Europese fighter?
Balemans vindt deze houding hypocriet. 'Tegelijkertijd lopen dezelfde landen het Belgisch voorzitterschap voor de voeten als het gaat om een gemeenschappelijk buitenlands beleid. Nederland moet dus bij de aankoop van het nieuwe vliegtuig niet het beste jongetje van de klas willen zijn.' Nicolaas Biegman, tot september 2001 permanent Nederlands vertegenwoordiger bij de NAVO, is dit met Balemans eens. 'Het argument dat het toestel van Eurofighter Europees is, moet geen doorslaggevende rol spelen. Het is een slimme zet geweest het toestel 'Eurofighter' te noemen, maar dit is geen gemeenschappelijk Europees toestel. Het is een toestel van vier grote landen. Er is bijvoorbeeld ook nog een aparte Franse Dassault in de race. Eurofighter zegt dat ook het civiele luchtvaartconsortium Airbus nooit van de grond zou zijn gekomen zonder orders uit Europa, maar voor de defensie-industrie geldt dit argument niet. Ik vind het geen doel op zich om tot een Europese defensie--industrie te komen. Veel beter is om samen te werken met de Amerikanen, die vanwege hun hogere defensie-uitgaven meer aan research kunnen doen. Er is voor Nederland dus geen reden om sloten geld in andere Europese landen te gaan pompen.'

Staatssteun
Ian Bustin, woordvoerder van Eurofighter, onderstreept de politieke en commerciële onafhankelijkheid van het consortium. 'Eurofighter is een competitief consortium dat wereldwijd opereert en op eigen benen staat. De reden waarom de Nederlandse regering brieven ontvangt uit Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië is dat met de defensie--industrie in deze landen duizenden banen voor de lange termijn gemoeid zijn.' Volgens Bustin is de Eurofighter niet van staatssubsidies uit de grote landen afhankelijk. 'Daar is helemaal geen ruimte voor. De Europese Commissie stelt duidelijke grenzen aan staatssteun.' Balemans ziet dit anders. 'De grote landen verlenen wel degelijk veel staatssteun aan het Eurofighter-consortium.' Als liberaal verzet Balemans zich hiertegen. 'Ik vind dat Nederland het geven van staatssteun niet moet ondersteunen door het plaatsen van orders bij Eurofighter. De Amerikanen verlenen geen subsidie, maar laten meerdere bedrijven -in dit geval Boeing en Lockheed- om de staatsorder concurreren. In het belang van de belastingbetaler is dit het beste.'

In de voorste linies
Voor Balemans en Biegman staat de kwaliteit van de Nederlandse luchtmacht op de eerste plaats. Zij kiezen om die reden duidelijk voor het Amerikaanse toestel. Biegman: 'De Nederlandse luchtmacht opereert op wereldniveau. Zeer weinig Europese landen kunnen dit zeggen. Nederland opereerde in Kosovo in de voorste linies, gemeenschappelijk met de Amerikanen. Toen ik deze zomer nog in functie was, kreeg ik links en rechts de indruk dat de Joint Strike Fighter zou gaan winnen op het gebied van kwaliteit en geavanceerdheid. Het voordeel is dat de Joint Strike Fighter nog ontwikkeld moet worden en dat dus recenter technologie kan worden gebruikt.' Balemans: 'Wil Nederland met de Amerikanen in de eerste aanvalslijn blijven meedoen, dan is het ook wat betreft communicatiesystemen het beste als Nederland het Amerikaanse vliegtuig koopt.' ?

terug naar de index