OOK IN EUROPA CONFLICT OVER AANBESTEDINGREGELS PUBLIEKE WERKEN

Ieke van de Burg, Europarlementariër voor de PvdA, vindt dat Bolkestein de marktgedachte te ver doorvoert in zijn plannen om aanbestedingsprocedures te hervormen. 'Als het enige criterium is, wie het gunstigste bod doet wint, gaat dat ten koste van de milieu-en arbeidsomstandigheden.' VVD Europarlementariër Toine Manders vindt dit onzin. 'We moeten via de aanbestedingswetgeving geen milieubeleid willen maken'

Als lokale, regionale of centrale overheden een opdracht willen laten uitvoeren door een particulier bedrijf, moeten zij het bedrijf uitkiezen die dat kwalitatief het best tegen de laagste prijs kan doen. Via een openbare aanbestedingsprocedure moeten bedrijven op de hoogte gesteld worden dat er naar een opdracht gedongen kan worden. Grote opdrachten moeten Europees worden aanbesteed. De berichten dat de Nederlandse overheid honderden miljoenen te veel zou betalen voor bouwprojecten laten zien dat het vinden van een geschikte onderneming niet zo eenvoudig. Vorig jaar mei heeft de Nederlandse commissaris voor de interne markt Frits Bolkestein voorstellen naar het Europees parlement gestuurd om de Europese aanbestedingsregels te versimpelen en flexibeler te maken. Het Europees parlement heeft forse kritiek op de plannen en diende vorige week 249 amendementen op het voorstel in.

En het milieu?
De kritiek van het Europees parlement richtte zich met name op het gebrek aan aandacht in de plannen voor milieu en sociale aspecten. Ieke van den Burg, Europarlementariër voor de PvdA, is een van de critici. 'Als het enige criterium is, wie het gunstigste bod doet wint, gaat dat ten koste van de milieu-en arbeidsomstandigheden. Hoewel daar, los van het aanbestedingsrecht, algemene regels voor zijn, werken die in de praktijk niet voldoende. Daarom moeten bedrijven er in de aanbestedingsprocedure aan herinnerd worden dat ze fatsoenlijk moeten optreden.' Daarnaast pleit Van den Burg voor ruimte voor lagere overheden om daarbovenop nog extra eisen te stellen, 'bijvoorbeeld wanneer een gemeente het beleid voert om meer langdurig werklozen of vrouwen in dienst te nemen.'
Toine Manders, europarlementariër voor de VVD, steunt Bolkestein juist op dit punt. 'Het stellen van milieueisen aan bedrijven door middel van aanbestedingswetgeving is onzinnig. We moeten via de aanbestedingswetgeving geen milieubeleid willen maken.' Ward Beysen, Belgisch europarlementariër voor de VLD steunt zijn liberale fractiegenoot Manders. 'Dit is een economisch dossier. Door allerlei regels op sociaal- en milieuterrein toe te voegen wordt het geheel ingewikkelder, waardoor aanbesteden weer duurder wordt. Dat was juist niet de bedoeling.' Wil Wedekind, Hoogleraar Aanbestedingsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, noemt een ander argument. Hij ziet de samenhang van de plannen door de vele amendementen in gevaar komen. 'De Commissie is kennelijk bang dat al die extra regels, zoals nu voorgesteld, het mogelijk maken de basisgedachte, de goedkoopste bieder moet het project winnen, te omzeilen. Het creëert op die wijze weer mogelijkheden voor overheden om regionale partijen te bevoordelen.'

De kosten
Naast de sociale- en milieueisen vormen de kosten van aanbestedingsprocedures een ander controversieel punt. Deze kunnen voor lagere overheden met kleine projecten buitenproportioneel hoog worden. De drempelwaarde waarboven een project moet worden aanbesteed is dan ook een heikel punt. Op dit punt scheiden de wegen tussen de beide liberale Europarlementariërs, Beysen en Manders. Beysen vindt de grenzen zoals voorgesteld door Bolkestein juist. 'Kleine landen hebben voordeel bij lage drempelwaarden, omdat zij een kleinere eigen markt hebben. Het argument dat aanbesteden lagere overheden op kosten jaagt gaat niet op. De plannen voorzien immers in een versimpeling, waardoor de kostprijs van het aanbesteden omlaag gaat.' Manders vindt de grenzen daarentegen te laag. 'Die moeten wat mij betreft twee keer zo hoog worden. Overheden plaatsen kleine orders graag in de eigen regio, om zo de werkgelegenheid te stimuleren en omdat de service door geringere afstanden beter is. Ik vind dit zeer begrijpelijk, die mogelijkheid moet blijven.' Maarten de Jong, advocaat bij Allen en Overy, die overheden juridisch bijstaan bij het aanbesteden van projecten, vreest dat een substantiële kostenverlaging voor lagere overheden er niet in zit. 'De voorstellen van Bolkestein maken de aanbestedingsregelgeving overzichtelijker en duidelijker, maar dat wil niet zeggen dat het ook goedkoper wordt. In de plannen van Bolkestein zijn er nauwelijks wijzigingen die het papierwerk, dat voor gemeenten voor veel van de kosten zorgt, verminderen.' Wedekind denkt dat het pleidooi voor hogere drempelwaarden gedoemd is te mislukken. 'De ondergrenzen die nu voorgesteld zijn zijn tevens de grenzen die ook door de wereldhandelsorganisatie WTO worden gehanteerd. Als we die grenzen gaan optrekken krijgen we direct problemen met de Amerikanen en de Japanners.'?

terug naar de index