RECESSIE? ECONOMISCHE COÖRDINATIE!
Crone (PvdA): 'Meer economische bevoegdheden Commissie.'

Willibrord van Beek, financieel woordvoerder van de VVD, wil het stabiliteitspact, dat aan de basis van de Economische en Monetaire Unie (EMU) ligt koste wat kost behouden, maar verder de economische politiek in eigen hand houden: 'loon- en werkgelegenheidspolitiek op Europees niveau is onzin.' PvdA-collega financieel woordvoerder Ferd Crone pleit ook voor het vasthouden aan het stabiliteitspact, maar ziet op termijn wel iets in een Europese economische regering.

De voorzitter van de Europese Commissie, Romano Prodi, pleitte op 12 november in een toespraak voor het Europa College in Brugge voor meer coördinatie van het economisch beleid tussen lidstaten. Hij stelde een gemeenschappelijke code voor het begrotingsbeleid voor. Zo'n code is er echter al: het stabiliteitspact. Deze overeenkomst tussen de deelnemers aan de Economische en Monetaire Unie (EMU) bevat regels over het maximale tekort dat lidstaten op hun begroting mogen hebben, en moet zo de hardheid van de Euro garanderen. Het pact werd bij het creëren van de EMU op aandringen van de Duitsland en Nederland gesloten, tegen de zin van Frankrijk en Italië. Het betoog van Prodi komt na een lange reeks geruchten dat Frankrijk, Italië en Duitsland het stabiliteitspact zouden willen aanpassen.

Stabiliteitspact behouden
Willibrord van Beek, financieel woordvoerder van de VVD-fractie in de Tweede Kamer, begint zich zorgen te maken nu de Commissie bezig lijkt nieuwe regels voor economische politiek van de lidstaten te willen maken. 'We moeten het stabiliteitspact behouden. Nieuwe regels ter vervanging van het stabiliteitspact zouden ten minste even hard moeten zijn als de huidige criteria. Gezien het feit dat de pleidooien voor nieuwe regels uit het zuiden van Europa komen ben ik er niet gerust op dat dat ook het geval zal zijn.' André Szász, voormalig directeur van De Nederlandsche Bank en nauw betrokken bij het ontstaan van de EMU, is het hier mee eens. 'Het probleem is dat de landen die het stabiliteitspact sowieso niet wilden, het eigenlijk altijd als een technisch kwestie hebben beschouwd. Gaat het minder met de economie dan willen zij dat ook technisch oplossen en het stabiliteitspact aanpassen. De EMU is een echter een politiek project, en de afspraken in het stabiliteitspact dienen een politiek, langtermijn doel: stabiliteit in Europa. Het stabiliteitspact mag dus niet wijken in economisch mindere tijden.'

Helpt meer economische coördinatie?
In de week na de toespraak van Prodi werd duidelijk waar de Commissie aan denkt als het gaat om een budgettaire code. De commissaris van Economische en Monetaire zaken, Pedro Solbes, gaf aan dat hij regels wil hanteren voor overheidsuitgaven in plaats van grenzen te stellen aan de hoogte van tekorten zoals nu in het stabiliteitspact. Hij voegde er aan toe dat dan in zijn ogen het stabiliteitspact niet wezenlijk zou hoeven te veranderen. Ferd Crone, financieel woordvoerder van de PvdA, ziet niets in het plan. Hij verwijst naar een Nederlandse uitgavendoelstelling, de 'Zalm-norm'. De PvdA is kritisch over het fanatiek vasthouden aan de Zalm-norm als de economische groei veel hoger is dan verwacht. 'Een uitgavendoelstelling, als de Zalmnorm bij ons, kan goed werken in tijden van tekorten, maar we moeten dat niet Europees verplichten. In goede tijden werkt een uitgavendoelstelling namelijk niet altijd even goed, zoals we hier in Nederland gemerkt hebben. Het is, kortom, beter het stabiliteitspact te behouden zoals het nu is.' VVD en PvdA zijn het dus eens als het om het behoud van het stabiliteitspact gaat. Of het Nederland gaat lukken het stabiliteitspact ongeschonden in stand te houden wordt echter steeds onzekerder, nu ook de vroegere bondgenoot in de strijd voor het pact, Duitsland, minder fanatiek lijkt in het verdedigen ervan.

Prodi sprak ook over economische coördinatie in bredere zin. Op dit punt verdwijnt de eensgezindheid van PvdA en VVD. Crone wil op termijn wel toe naar een soort economische regering in Brussel. 'Een sterkere Commissie die zaken als loon- en werkgelegenheidspolitiek, sociale zekerheid en belasting coördineert is in ieders belang.' Crone benadrukt dat de Europese economie niet vanuit Brussel volledig te sturen is, maar ziet op lange termijn mogelijkheden om op economisch gebied meer samen te werken met de Europese partners. Hij verwijst naar de Verenigde Staten. 'Daar heb je een mechanisme dat budgetten van federale staten op elkaar afstemt. Als de ene Amerikaanse staat in een conjuncturele dip verkeert springen andere staten bij.' Van Beek is echter tegen elke stap in richting van een Europese economische regering. 'Het stabiliteitspact stelt de randvoorwaarden waarbinnen landen ruimte hebben om eigen economisch beleid te maken. Beleid moet op een zo laag mogelijk niveau gemaakt worden. Werkgelegenheidsbeleid en loonbeleid op Europees niveau zijn totale onzin. Daarom is het stabiliteitspact zo'n groot goed. Weinig, maar duidelijke harde regels.' Daniel Gros, directeur van het Centre of European Policy Studies in Brussel, denkt dat het heel lastig zal worden tot grotere economische coördinatie te komen. 'Het idee van een economische regering is afkomstig van de Fransen. Economisch en budgettair beleid raakt aan de kern van de soevereiniteit van een land en de Fransen zelf zijn de laatste die dat uit handen willen geven.'?

terug naar de index