ZORG OVER OVERHAASTE BESLUITEN TERRORISMEBESTRIJDING

Volgens hoogleraar strafrecht Ties Prakken en GroenLinks Europarlementariër Kathelijne Buitenweg zijn de besluiten over een Europese definitie van terrorisme en een Europees arrestatiebevel te snel genomen. Daardoor heeft er geen gedegen maatschappelijk debat kunnen plaatsvinden. VVD-Tweede Kamerlid Otto Vos betreurt het uitblijven van discussie maar vindt dat er geen overhaaste besluiten zijn genomen.

Na de aanslagen van 11 september boog de Europese Commissie zich zowel over een Europese definitie van terrorisme en over de mogelijkheid van een Europees aanhoudingsbevel. Hoewel conceptvoorstellen al langere tijd klaar lagen, bestond er tot de aanslagen in New York weinig belangstelling voor. Inmiddels is tijdens de Conferentie van Europese ministers van Justitie een akkoord bereikt over een definitie van terrorisme en wordt er onderhandeld over het Europese arrestatiebevel. Dat op dit moment door de Italie wordt tegengehouden.

Ties Prakken, hoogleraar strafrecht en strafprocesrecht aan de Universiteit van Maastricht, stelde eind november 2001 met internationale advocaten een 'Europese Oproep' op om het Europees Parlement aan te sporen de definitie van terrorisme van de Europese Commissie af te wijzen. Democratische rechten als de vrijheid van vereniging en vergadering, het stakingsrecht en de vrijheid van meningsuiting zouden door deze definitie ernstig worden bedreigd. Inmiddels is de definitie van Commissie op dusdanige wijze herzien dat van deze bezwaren geen sprake meer is. Toch is Prakken nog steeds tegenstander van een definitie: 'Zowel een definitie van het terrorisme als een internationaal aanhoudingsbevel zijn overbodig. Het huidige arsenaal aan strafrechtmaatregelen van de verschillende Europese lidstaten is voldoende voor het bestraffen van terroristische activiteiten.' Een ander bezwaar is, dat de besluitvorming te snel ging om een brede discussie te kunnen laten plaatsvinden. Prakken: 'Helaas is een maatschappelijk debat nauwelijks van de grond gekomen.' Dat geldt ook voor het Nederlands parlement, dat vrijwel zonder discussie de herziene Europese definitie heeft aanvaard. 'Het is kwalijk en verontrustend dat de Tweede Kamer gedwee is meegegaan met het voorstel van de Europese Commissie. Door de aanslagen op 11 september heeft men het gevoel zo snel mogelijk een beslissing te moeten nemen. Maar met dit soort snelle Europese regelgeving zal eerder een panieksfeer gecreëerd worden die contraproductief werkt.'

Beslissingen onder druk
Otto Vos, Tweede Kamerlid voor de VVD, is het hier niet mee eens. 'Hoewel tempo van de besluitvorming hoger ligt dan normaal is er geen sprake van overhaaste beslissingen. Het parlement heeft ruimschoots de gelegenheid gehad haar standpunten te formuleren. Daarbij zijn de hoofdlijnen van het debat zijn niet uit het oog verloren. Helaas ontbrak het in dit debat wel aan voldoende maatschappelijke reacties, met name uit de hoek van de wetenschap.'

Kathelijne Buitenweg, Europarlementariër voor GroenLinks, wijt dit laatste juist aan de snelheid waarmee de besluiten nu worden genomen. 'Bij de definitie van terrorisme is dat ondanks de haast uiteindelijk goed afgelopen. Maar het arrestatiebevel is een ander geval. De scherpe kanten zijn daar nog niet vanaf en er is daarom reden om daar de nodige vraagtekens bij te zetten. De snelheid van de besluitvorming op dit moment brengt met zich mee dat er over essentiële strafrechtelijke zaken als het arrestatiebevel te weinig tijd en ruimte voor maatschappelijke discussie was. Het nemen van dit soort ingrijpende besluiten had ondersteund moeten worden met een maatschappelijk debat. Daarvoor is het nu helaas te laat.'

Ook Jan Willem van de Pol, penningmeester van het dagelijks bestuur van de Nederlandse Politiebond maakt zich zorgen over een te snelle besluitvorming: 'De wijze waarop de Europese definitie van het terrorisme de afgelopen weken tot stand is gekomen geeft reden tot ongerustheid over de zaken waarover men nu nog onderhandeld zoals het arrestatiebevel. Het is vanzelfsprekend dat men de noodzaak voelt het terrorisme te uit te bannen. Nu lijken zowel Nederlandse als Europese politici achter elkaar aan te hollen, waardoor overhaaste besluiten genomen worden.'

terug naar de index