GEBREKKIGE VOORBEREIDING OORZAAK PROBLEMEN ROND TOP LAKEN
Van Staden: 'Ministers van Buitenlandse Zaken te druk met eigen buitenlands beleid'

'Een betere voorbereiding van de Europese Raad in Laken had de ruzie over agentschappen kunnen voorkomen,' aldus Piet Dankert, oud-staatssecretaris van Europese Zaken. Jean Luc Dehaene, oud-premier van België, pleit daarom voor een Minister van Europese Zaken die de voorbereiding van de Europese Raden gaat coördineren. Dankert is sceptisch. 'Het is maar de vraag of regeringsleiders hun Minister van Europese Zaken voldoende vertrouwen zullen geven.'

'Een Europese Raad is het moment waarop de regeringsleiders aan het Europese volk kunnen laten zien dat zij de steun en begrip voor het Europese project verdienen' aldus Alfred van Staden, directeur van Instituut Clingendael. Zo bekeken heeft de Europese Raad van Laken van vorige week de regeringsleiders waarschijnlijk weinig opgeleverd. Hoewel besloten werd tot de instelling van de Conventie, de belangrijke adviesgroep die de hervorming van de Europese Unie gaat voorbereiden, verloren de regeringsleiders zich vervolgens in een knallende ruzie over de verdeling van de Europese agentschappen. Van Staden: 'Het besluit om de conventie te starten is goed voorbereid. Daarom is het gelukt daarover overeenstemming te bereiken. Dit lag voor de verdeling van de agentschappen anders. Ook het besluit over de uitkomsten van de conventie in 2004 moet dus goed voorbereid worden.' Piet Dankert, oud staatssecretaris van Europese Zaken, denkt ook dat voorbereiding cruciaal is. 'De ruzie over agentschappen had voorkomen kunnen worden door de Algemene Raad (waarin de ministers van Buitenlandse Zaken plaats hebben) dit goed te laten voorbereiden. Deze functioneert echter nauwelijks meer.'

Minister van Europese Zaken
Jean Luc Dehaene, de oud-premier van België die op de top van Laken tot vice voorzitter van de conventie werd benoemd, vindt ook dat de Algemene Raad niet functioneert zoals het hoort. 'De oplossing ligt in de door Notre Europe, de denktank van Jaques Delors, voorgestelde minister van Europese Zaken. Elk land zou zo'n minister, die tegelijkertijd als een vice-premier zou moeten fungeren, moeten afvaardigen om onder andere de Europese Raden voor te bereiden.' Dankert vraagt zich af of dat de problemen wel oplost. 'Een van de redenen waarom de Algemene Raad zo slecht functioneert is dat de regeringsleiders te weinig vertrouwen hebben in hun ministers van Buitenlandse Zaken. Het is maar de vraag of de regeringsleiders dit vertrouwen wel aan de ministers van Europese Zaken zullen geven.' Van Staden is positief over het idee. Hij noemt argumenten waarom de Algemene Raad in ieder geval niet meer geschikt is de Europese Raden voor te bereiden. 'De Algemene Raad heeft de verantwoordelijkheid voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Daaraan hebben zij hun handen vol. Daarnaast hebben vooral de ministers van Buitenlandse Zaken van de grote lidstaten het veel te druk met het eigen buitenlands beleid. Ze zijn soms niet eens aanwezig op de bijeenkomsten van de Algemene Raad.'

Lakense taferelen in de toekomst?
Vanaf januari 2002 wordt Spanje voorzitter. Alejandro Agag Longo, Europarlementariër voor de Spaanse regeringspartij de Partido Popular, kijkt alvast vooruit naar de Europese top in Sevilla die het Spaans voorzitterschap moet afsluiten. 'Het mooiste is het als voor deze Europese Raad alle problemen uitonderhandeld zijn. Maar je moet realistisch zijn. Er zal altijd wel wat over blijven om over te steggelen op de Europese Raad zelf.' Dehaene is het daar mee eens. 'Politici zijn ook mensen en waar mensen zijn wordt gemenst, ook in de Europese Raad.'

Dehaene kijkt ondertussen alvast vooruit naar zijn vice-voorzitterschap van de Conventie, die begin maart volgend jaar van start gaat. Deze heeft één heel jaar de tijd om de Inter Gouvernementele Conferentie (IGC) van 2004 voor te bereiden, wellicht genoeg om Lakense taferelen op deze IGC te voorkomen. 'De impact van de conventie zal afhangen van de mate van consensus die zij kan bereiken. De conventie moet proberen met voorstellen te komen die gebaseerd zijn op consensus, zodat zij de IGC van 2004 waar de voorstellen behandeld worden geen keuze laat dan de deze te accepteren.' Dankert is somber. 'Het resultaat in Laken is een slecht voorteken van wat er gaat gebeuren op die belangrijke bijeenkomst in 2004. Dezelfde regeringsleiders die nu over agentschappen ruzieden, zullen dan de conclusies van de Conventie moeten beoordelen.'

terug naar de index