LN: REFERENDUM OVER UITBREIDING
Van Baalen (VVD): 'Leefbaar Nederland heeft niet nagedacht over Europa'

Leefbaar Nederland wil een referendum over de uitbreiding van de Europese Unie. Daarmee houden de overeenkomsten tussen de Leefbaren over Europa direct op. Zowel federalistische ideeën als het streven naar een los verbond van soevereine staten kunnen in de partij teruggevonden worden

Oud KVP-Minister van Verkeer en Waterstaat Tjerk Westerterp is één van de weinige potentiële kamerleden van Leefbaar Nederland met landelijke politieke ervaring. Een groot deel daarvan heeft hij opgedaan in Brussel als voormalig ondervoorzitter van het Europees Parlement. Hij wil terug de landelijke politiek in onder Leefbare vlag omdat hij zich zorgen maakt. 'Het uitbreidingsproces lijkt onbeheersbaar te worden. In 2004 uitbreiden is veel te snel, die datum is alleen maar geprikt omdat er dat jaar Europese verkiezingen zijn. Wat mij betreft moet Nederland een referendum houden over de uitbreiding. Als we willen dat de Nederlanders bij zo'n referendum voor de uitbreiding stemmen kunnen we beter zorgen dat de Europese instituties en burgers er echt klaar voor zijn. Als we te veel haast maken met de uitbreiding verwacht ik grote maatschappelijke weerstand. Ik denk dan ook dat 2008 een betere streefdatum is.' De Rotterdamse hoogleraar Wim Couwenberg hielp mee het gedachtegoed van Leefbaar Nederland vorm te geven en wordt 'lijstduwer' van de partij. Ook Couwenberg denkt dat het verzet tegen de uitbreiding groeiende is. 'Een referendum wordt een spannende zaak, maar het is wel de enige manier waarop Nederlandse burgers echt invloed kunnen hebben op de Europese politiek.' VVD Tweede Kamerlid Hans van Baalen is hier tegen. 'Referenda zijn conservatief. Als we in de jaren 50 referenda hadden gehouden over Europese integratie dan was de huidige Europese eenwording er nooit gekomen.'

De Gaulle of Fischer?
Buiten het punt van het referendum besteedt Leefbaar Nederland in haar concept- verkiezingsprogramma van 25 november 2001 slechts zeer summier aandacht aan Europa. Een duidelijke lijn is er in het programma niet te vinden. Leefbaar Nederland lijkt te laveren tussen federalisme en een Europa van soevereine natiestaten. Met name de lijsttrekker van Leefbaar Nederland, Pim Fortuyn, heeft uitgesproken ideeën. Paul Lucardie wetenschappelijk medewerker van het Nederlands Documentatiecentrum voor Politieke Partijen: 'Fortuyn legt de nadruk op de nationale identiteit. De ideeën in zijn boeken lijken een beetje op de aanpak van de vroegere Franse president De Gaulle. Fortuyn pleit voor een Europa van soevereine staten waarbinnen elke staat per onderwerp kan beslissen of zij al of niet met andere Europese landen wil samenwerken.' De aanpak van Couwenberg staat echter lijnrecht tegenover die van Fortuyn: 'Ik was een van de eerste leden van de beweging van Europese federalisten en zou zelf een lichte federatie nastreven zoals voorgesteld door de Duitse Minister van Buitenlandse Zaken Fischer.' Lucardie voegt toe dat: 'Fortuyn pleit in zijn boeken in lijn met zijn ideeën over het Europa van soevereine lidstaten ook voor de afschaffing van het Europees Parlement.' Hiervan is in het conceptverkiezingsprogramma van Leefbaar Nederland niets terug te vinden.

Het conceptverkiezingsprogramma zet zich weliswaar sterk af tegen het 'geldverslindende karakter van het Europees Parlement' maar slaat juist een heel andere weg in. 'De zeggenschap van de Europarlementariërs wordt vergroot' als het aan Leefbaar Nederland ligt. Van Baalen is niet onder de indruk van de ideeën van Fortuyn. 'Terugvallen op een los verbond van lidstaten en het afschaffen van het Europees Parlement werpt Europa in ieder geval lichtjaren terug. Ik vrees dat Leefbaar Nederland nog niet goed over de Europese politiek heeft nagedacht en het alleen als verkiezingsitem ziet.'

Latente onvrede
Ook Lucardie denkt dat Leefbaar Nederland nog een flinke klus krijgt om de verschillende ideeën over Europa op een lijn te krijgen. 'De meeste mensen die nu bij Leefbaar Nederland betrokken zijn geven waarschijnlijk niet zoveel om Europa en degenen die het wel wat kan schelen, zijn het blijkbaar niet eens.' Toch denkt hij wel dat Europa kansen biedt voor een partij als Leefbaar Nederland. 'Er is zeker een latente onvrede over Europa die door een partij als Leefbaar Nederland zou kunnen worden gemobiliseerd.'

terug naar de index