WAAR HAALT DE EUROPESE CONVENTIE HAAR IDEEËN VANDAAN?
Iers model: Nationaal forum over Europa

Het Nederlandse debat rond de conventie over de toekomst van Europa reikt vooralsnog niet veel verder dan de vier Nederlandse deelnemers. De regering van Ierland wil dit debat verbreden en heeft een National Forum On Europe opgericht. Een voorbeeld voor Nederland?

De Europese Conventie werd in December 2001 op de top van Laken ingesteld om in 2004 plannen te presenteren over de toekomst van de Europese Unie. De vraag is hoe bevolkingen van de verschillende lidstaten zelf ook mee kunnen doen aan het proces van meningsvorming over de toekomst van Europa in de Conventie. In Ierland is men al in september gestart met een nationaal forum over Europa dat ideeën moet generen voor de Conventie. Dit nationaal forum bestaat uit een wekelijks terugkerend nationaal debat tussen parlementariërs, het bedrijfsleven, vakbonden en burgers. Naast het wekelijkse debat worden ook op allerlei terreinen mini-fora georganiseerd over Europa. Het geheel wordt betaald door de Ierse overheid.

Patrick Bourne is woordvoerder van het National Forum On Europe, dat belast is met de organisatie van het Ierse forum. Hij legt uit waarom Ierland het forum organiseert. 'Naast het op gang brengen van een brede discussie over Europa is het de bedoeling met het nationaal forum de Ierse inzet voor de conventie voor te bereiden. Het is niet de bedoeling mensen over te halen om anders over Europa te gaan denken. Het succes van het forum wordt gemeten in de hoeveelheid mensen die bij opiniepeilingen hun mening willen geven. Recentelijk was dit achtenzeventig procent, dat is een hele verbetering als je het vergelijkt met een drieëndertig procent die bij het referendum over het Verdrag van Nice kwamen stemmen.' Het is de vraag wat de Ierse politici uiteindelijk met de uitkomsten van de debatten gaan doen. Brian Crowley, Ierse europarlementariër voor de regeringspartij Fianna Fail ("Soldaten van het Lot") , zegt dat de resultaten invloed zullen hebben op het Ierse standpunt tijdens de conventie. 'Het rapport zal naar de Europese conventie worden gestuurd, maar de Ierse afvaardiging is er niet aan gebonden.'

Debathuizen
Het Ierse forum lijkt volgens Anton Zijderveld, hoogleraar Algemene Sociologie en voorzitter van het Forum voor Democratische Ontwikkeling, een goed voorbeeld voor Nederland. Zijderveld onderschrijft de noodzaak van grotere betrokkenheid van de Nederlandse bevolking bij de Conventie. Hij vindt echter niet dat de Nederlandse overheid een nationaal debat zou moeten organiseren, maar dat de impuls daarvoor vanuit de maatschappij zelf moet komen. 'De laatste tijd ontstaan door het hele land debathuizen naar het voorbeeld van de Balie en Felix Meritis, waardoor een groot, divers publiek wordt aangetrokken. Via deze debathuizen, en parallel daaraan eventueel een digitaal forum, bereik je een groot publiek. Politieke partijen moeten zich niet met de organisatie bemoeien. Het initiatief moet vanuit de civil society komen, dan komen de politici vanzelf.' Met de resultaten van een nationale discussie wil Zijderveld verder gaan dan de Ieren. 'De resultaten kunnen uiteindelijk een basis vormen voor de Nederlandse vertegenwoordiging die naar de Conventie gaat. Dit alles moet natuurlijk wel snel van de grond komen als er in 2004 al besloten moet worden over een verdrag.'

Geen eenrichtingsverkeer
Haast is dus geboden, want op dit moment is er in Nederland niets dat lijkt op een nationaal debat over Europa zoals dat in het Ierse forum plaatsvindt. CDA Europarlementariër Hanja Maij-Weggen, is een van Nederlandse vertegenwoordigers op de conventie. Zij vindt dat de overheid meer voorlichting moet organiseren. 'Op het moment is er te weinig informatie over Europa. Daarom heb ik een voorstel neergelegd bij het voorlichtingsbureau van het Europese Parlement in Den Haag om samen met het voorlichtingsbureau van de Europese Commissie informatiedagen te organiseren, waarbij Nederlandse regio's goed geïnformeerd worden over de komende Conventie". Anton Zijderveld ziet hier weinig in. 'Aan informatiedagen waarbij het volk geïnformeerd wordt heb je niets, dat is enkel éénrichtingsverkeer.' Het is de vraag of de voorgestelde bijeenkomsten niet te mager zijn en of een nationaal forum niet een grotere groep bereikt. Maij-Weggen: 'Het is de taak van de organisatoren van de informatiedagen dat er veel mensen komen. Als de mensen niet komen, is het hun eigen keus. Wij hebben het dan in ieder geval geprobeerd.'

terug naar de index