'FEDERALISEREN IS NIET DE ENIGE WEG VOORWAARTS'
De conservatief Joshua Livestro over het teveel aan poëzie in Europa

Een wisseling van de wacht lijkt op komst in het door sociaal-democraten gedomineerde Europa. Na Spanje werd met de verkiezing van Berlusconi in Italië een tweede belangrijke Europese regeringsleider met een rechtse achtergrond gekozen. In een aantal belangrijke verkiezingen dit jaar maken conservatieve partijen een goede kans. In de Engelse kranten The Times en The Guardian wordt inmiddels druk gespeculeerd over een conservatief Europees réveil. Joshua Livestro werkt in Brussel als persoonlijk medewerker van de Nederlandse Commissaris Frits Bolkestein. Hij is conservatief en voorzitter van de Nederlandse Edmund Burke Stichting, een discussieplatform voor conservatisme. 'Het lijkt er inderdaad op dat Europa van kleur gaat verschieten. De peilingen geven aan dat het niet ondenkbaar is dat tien van de vijftien Europese leiders in de nabije toekomst een rechtse signatuur zullen hebben. De sociaal-democraten hebben het moeilijk. Logisch, ideologisch pragmatisme zegt nog niets over het praktisch vermogen om problemen op te lossen.'

Rechts denkt nationaal
Toch betekent de terugkeer van Europees rechts niet meteen de vestiging van een "Europees conservatisme", zo geeft Livestro toe. 'Rechts denkt van nature niet internationaal maar nationaal. Er zijn grote verschillen tussen de verschillende partijen. De Spaanse premier José Maria Aznar, de Franse republikein Jacques Chirac en de Duitse CDU-CSU bondskanselier kandidaat Edmund Stoiber hebben alle drie een heel ander beeld van het Europese project. Het is jammer dat rechts in Europa niet meer gezamenlijk optrekt en ideeën ontwikkelt. Gemakzucht van traditioneel rechts heeft ruimte gecreëerd voor populistische partijen. In Nederland Leefbaar Nederland, in Italië de Lega Nord.' Livestro rekent met nadruk niet Berlusconi tot deze categorie. 'Een kleurrijk figuur natuurlijk, maar geen onacceptabel politicus. Men moet als Berlusconi problemen opwerpt niet de boodschapper verwijten maken, maar in plaats daarvan de problemen oplossen. Men verwijt hem dat hij met verkeerde partners coalities sluit. Je ziet echter dat deze partijen, door samen te werken en de problemen die de populisten agenderen op te lossen, aan kracht verliezen. In Italië heeft de Lega Nord sinds zij een samenwerkingsverband met Forza Italia is aangegaan veel aanhang verloren. Uit Oostenrijk hoor ik op dit moment ook geen schokkende berichten, terwijl die wel voorspeld werden toen de conservatieven daar met de FPÖ van Jörg Haider gingen samenwerken.'

Prozaïsch Lissabon
Ondanks de onderlinge verdeeldheid en verschillen denkt Livestro dat rechts in Europa een goede invloed op de Europese politiek kan hebben. 'We moeten af van het politiek correcte idee dat verder federaliseren de enige juiste weg is voor Europa en dat alle andere gedachten het Europees project alleen maar afremmen. Ik werk hier in Brussel omdat ik de interne markt een uitstekend project vind. Dat betekent niet dat ik alle bevoegdheden van de lidstaten wil overdragen op het gebied van justitie en buitenlands beleid.' Livestro verwacht als het gaat over de toekomst van Europa meer van kleine stapjes en praktische politiek dan van grote plannen. 'De conventie volg ik met belangstelling, maar als de toekomstige structuur van Europa zo makkelijk was uit te tekenen was men er in Laken wel uitgekomen. Europa kan haar aandacht beter richten op het Lissabonproces.' In maart 2000 spraken de Europese regeringsleiders in Lissabon de wens uit dat Europa binnen tien jaar de meest concurrerende economie van de wereld moet worden. 'Om dit voor elkaar te krijgen moet veel gebeuren. Op het Directoraat Generaal waar ik werk worden de hervormingen op het gebied van de interne markt voorbereid, van patenten en posterijen tot bedrijfsovernames en openbare aanbestedingen. Deze hervormingen zijn cruciaal om Europa echt concurrerend te maken, maar stranden telkens op de individuele nationale belangen van lidstaten. De regeringsleiders moeten een keuze maken. Minder beloftes in poëtische taal uitspreken, of de poëzie waarmee ze nu verwachtingen wekken omzetten in daadkracht. Het zijn immers de regeringsleiders die praktische economische hervormingen doen sneuvelen' Juist in het uitvoeren van de in Lissabon geformuleerde doelstellingen verwacht Livestro veel van een grotere aanwezigheid van rechts-conservatief in Europa. 'Ondanks de verschillen voelt rechts zich over het algemeen beter thuis bij economische liberalisatie die nodig is voor het Lissabonproces dan de sociaal democraten.'

terug naar de index