DE GRENZEN VAN DE EUROPESE GEZONDHEIDSZORG

Geert Jan Hamilton, directeur Wetgeving en Juridische Zaken van het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport, wil dat er in het Europese Verdrag van 2004 Europese kwaliteitsnormen voor de gezondheidszorg vastgelegd worden.

Nederland wil dat op de Europese Top in Barcelona van 15 en 16 maart de gezondheidszorg op Europees niveau besproken wordt. Het is de vraag in hoeverre de Europese Unie invloed moet hebben op de sociale zekerheidsstelsels van de afzonderlijke lidstaten.

Kwaliteitsnormen in Europees Verdrag
Geert Jan Hamilton, directeur Wetgeving en Juridische Zaken op het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), ziet het vrije verkeer van goederen, diensten en personen, oftewel de gemeenschappelijke Europese interne markt, als een positieve zaak voor de gezondheidszorg. 'Het feit dat artsen en verzekeringen nu buiten de nationale grenzen kunnen opereren, maakt het zorgaanbod overal in Europa breder.' Volgens Hamilton heeft het ontstaan van de Europese gezondheidsmarkt wel gevolgen voor de manier waarop er over gezondheidszorg gedacht moet worden. 'Nu het grensoverschrijdend personenverkeer het voor Europese patiënten mogelijk maakt operaties in het buitenland te ondergaan, zal gekeken moeten worden naar Europese kwaliteitsnormen binnen de gezondheidszorg. Er zullen minimumnormen vastgelegd moeten worden, waar alle lidstaten aan moeten voldoen. In het eerstvolgende Europese Verdrag van 2004 dienen kwaliteitsnormen voor de gezondheidszorg vastgelegd te worden.' Siem Buys, Tweede Kamerlid voor het CDA, ziet kansen voor een oplossing van het Nederlandse capaciteitsprobleem, oftewel de wachtlijsten, in de zorg. 'Op Europees niveau zou je kunnen denken aan afspraken op het gebied van capaciteit en sturing.'

Jurgen Wasem, hoogleraar gezondheidsmanagement aan de Ernst Moritz Arndt Universiteit van Greifswald in Duitsland, vreest echter dat internationalisering van de zorg ten koste zal gaan van de arme Europeanen. Hij ziet hier een taak voor de Europese Commissie. 'De Europese Commissie zal er op moeten toezien dat gezondheidszorg binnen de Europese Unie gewaarborgd blijft voor armen. Er zullen hiervoor minimumeisen voor alle lidstaten moeten worden vastgelegd.' Kathleen van Brempt, Europarlementariër voor het Belgische Sociaal Progressief Alternatief, eist nog meer van de Europese Unie. 'Naast kwaliteitsnormen moeten ook minimale rechten in de gezondheidszorg worden vastgelegd. We moeten ervoor waken dat de situatie in Europa niet zo wordt als in de Verenigde Staten, waar niet iedereen verzekerd is van zorg.'

Handen af van sociale zekerheidsstelsels
Over de precieze rol van Europa in de gezondheidszorg verschillende de meningen dus. Er bestaat echter consensus over het feit dat de Europese Unie niet moet ingrijpen in de sociale zekerheidsstelsels van de afzonderlijke lidstaten. Wasem: 'Op dit moment zijn het de lidstaten zelf, die de organisatie en de financiering van de gezondheidszorg in handen hebben. Het ziet er niet naar uit dat de lidstaten hun zeggenschap op dit gebied over zullen laten aan de vrije markt.' Het idee dat in Europa de gezondheidszorg volledig aan de markt óf aan Europa overgelaten zou kunnen worden is voor Hamilton ondenkbaar.'Naast de ontwikkelingen van de Europese interne markt, moet de relatie tussen de burgers en de verzekeraars in handen van de overheden van de lidstaten blijven. Dit geldt eveneens voor de financiering van de gezondheidszorg. Van een echte harmonisatie van de gezondheidssystemen in Europa kan dus geen sprake zijn.' Ook Buys waarschuwt dat de integratie van de gezondheidsstelsels in Europa niet te ver moet gaan. 'We moeten nu voorkomen dat de gezondheidsstelsels van de verschillende Europese lidstaten uitgehold worden door verregaande harmonisatie. Voorop staat het behoud van de sociale zekerheidsstelsels van de individuele lidstaten. Een volledige harmonisatie van de gezondheidsstelsels van de afzonderlijke lidstaten zal pas in de verre toekomst mogelijk zijn.'

terug naar de index