CRITERIA NIET GEHAALD, UITBREIDING EU IN 2004 GAAT TOCH DOOR
Van den Bos (D66): 'Uitvoering overgangsregelingen moeilijk controleerbaar'

De kandidaat-lidstaten zullen in 2004 nog niet allemaal aan de toetredingscriteria voldoen. De politieke druk is echter te groot om de uitbreiding van de Unie uit te stellen. Volgens Europarlementariërs Bob van den Bos (D66) en Alexander de Roo (GroenLinks), zal het moeilijk worden om de uitvoering van de getroffen overgangsregelingen in de gaten te houden.

De uitbreiding van de Europese Unie zal onder politieke druk waarschijnlijk al in 2004 plaatsvinden. De meeste kandidaat-lidstaten kunnen voor die tijd echter niet aan alle toelatingseisen voldoen. Op een aantal terreinen zijn inmiddels overgangsregelingen vastgelegd. Vooral wat het milieu betreft hebben de kandidaat-lidstaten na toetreding tot de Europese Unie nog een aantal jaren de tijd om orde op zaken te stellen.

Meer overgangsregelingen..
Jaroslaw Pietras, vice-voorzitter van het onderhandelaars team voor Poolse toetreding, is optimistisch gestemd over het uitvoeren van de toetredingseisen in Polen. Hij benadrukt het belang van overgangsregelingen voor de kandidaat-lidstaten.'Op milieuterrein brengt het in veel gevallen hoge kosten met zich mee om de faciliteiten te vervangen, waardoor aan de criteria van de Europese Commissie voldaan kan worden. Er is dan ook besloten hiervoor overgangsregelingen van maximaal drie jaar in te stellen. Er zijn ook overgangsregelingen nodig voor de landbouw en de structuurfondsen.'

... of niet uitbreiden?
Bob van den Bos, Europarlementariër voor D66, meent echter dat 2004 eigenlijk te vroeg is om de uitbreiding plaats te laten vinden. 'De landbouw en de structuurgelden moeten eerst hervormd worden binnen de huidige Europese Unie. Ook in de kandidaat-lidstaten moet alles op orde zijn. Pas wanneer zij aan alle criteria voldaan hebben zouden ze toe mogen treden tot de Europese Unie. De Europese Commissie had nooit een duidelijke toetredingsdatum mogen noemen, zolang het nog onduidelijk was of aan de criteria voldaan kon worden. De politieke druk is inmiddels te groot geworden om de uitbreiding van de Europese Unie nog verder uit te stellen.' Alexander de Roo, Europarlementariër voor Groen Links, heeft geen bezwaar tegen de uitbreiding van de Europese Unie in 2004, maar heeft zijn twijfels over de invoering van de criteria in de praktijk: 'Ook na de uitbreiding van de Europese Unie zal het moeilijk zijn te toetsen of de criteria daadwerkelijk worden toegepast' Van den Bos voorziet hetzelfde probleem bij de getroffen overgangsregelingen.'Het wordt onmogelijk om te controleren of de criteria na de toetreding ook in praktische zin geïmplementeerd worden, en niet slechts op papier. Met name het niveau van de juridische en bestuurlijke capaciteiten zijn in de kandidaat-lidstaten te laag. De huidige Europese Unie zal hier negatieve gevolgen van ondervinden.'

Nicholas Whyte, onderzoeker bij het Centre for European Policy Studies, een denktank voor Europees beleid in Brussel, denkt echter dat dit mee zal vallen. 'Evenals bij de huidige lidstaten zal het Europese Hof in de gaten houden of aan de eisen van de Europese Commissie voldaan wordt. Extra controle op de kandidaat-lidstaten na toetreding tot de Europese Unie is dan ook overbodig' Whythe heeft bovendien geen bezwaar tegen overgangsregelingen. 'Het vertrouwen in de toewijding van de kandidaat-lidstaten om aan de criteria voor de toetreding te voldoen is bij de lidstaten van de Europese Unie aanwezig. Overgangsregelingen op het gebied van milieu zullen dan ook geen problemen opleveren. De toetreding van acht landen tot de Europese Unie zal daarom in 2004 plaats moeten vinden.'

terug naar de index