|
VOORSTEL FORTUYN BETEKENT EINDE NEDERLANDS EU-LIDMAATSCHAP Pim Fortuyn wil Schengen, het verdrag waarmee twaalf Europese lidstaten de controle op de Europese binnengrenzen hebben opgegeven, opzeggen. Volgens critici is dit alleen mogelijk als Nederland uit de Europese Unie treedt. Als Pim Fortuyn in de regering komt, worden de grenscontroles weer ingevoerd en zegt Nederland het verdrag van Schengen op. Dit kondigde hij andere aan in het gewraakte interview in De Volkskrant van 9 februari, dat hem het Leefbaar Nederland-lijsttrekkerschap kostte. De vraag dringt zich op of Nederland als lid van de Europese Unie het Schengen-verdrag zomaar kan opzeggen. Volgens Tom Eijsbouts, hoogleraar internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam, is het in principe wel mogelijk dat Nederland zich aan Schengen onttrekt. 'Sinds het verdrag van Amsterdam van 1998 behoort het verdrag van Schengen tot het acquis communitaire, het geheel aan wetten en verdragen van de Europese Unie. Maar Denemarken, Groot-Brittannië en Ierland hebben een uitzonderingspositie bedongen bij dit verdrag en doen niet aan 'Schengen' mee. Nederland kan dit bij een volgend verdrag ook bedingen.' De Leidse hoogleraar immigratierecht Pieter Boeles wijst erop dat dit in de praktijk moeilijk is. 'Denemarken, Groot-Brittannië en Ierland konden de uitzonderingspositie bedingen vóórdat het verdrag van Amsterdam getekend was. Inmiddels is het Verdrag van Schengen onderdeel van het EU-Verdrag geworden. Nederland kan niet als enige land het Verdrag wijzigen. De Europese Raad van regeringsleiders is het enige orgaan dat een verdrag kan veranderen, en kan dat alleen unaniem doen. De kans dat dit gebeurt is nihil. Fortuyn zal wel zeggen dat hij daarmee niets te maken heeft, maar dan is de enige weg die overblijft dat Nederland uit de EU stapt. Fortuyn's voorstel is dus zeer ondoordacht.' GerritJan van Oven, Tweede Kamerlid voor de PvdA en voormalig officier van Justitie, trekt dezelfde conclusie. 'Het sluiten van de grenzen zou zo haaks staan op de tendens naar een gemeenschappelijke justitieruimte binnen de EU, dat er nooit speciaal voor Nederland op dit punt een verdragswijziging zal worden gemaakt. Het Schengen-Verdrag voorziet niet in de mogelijkheid tot opzegging. Schengen is zó zeer verbonden met het Europese Unie-lidmaatschap dat het sluiten van de grenzen gelijk zou staan aan het verlaten van de Europese Unie.' Behalve onmogelijk vindt Van Oven Fortuyn's plan bovendien onverstandig. 'Schengen vormt de basis voor de gezamenlijke bewaking van de Europese buitengrenzen, van Europol en van de samenwerking bij rampenbestrijding. Dit zou dan allemaal weer teruggedraaid worden. Nederland zou een enorme inspanning moeten leveren om de grenscontroles weer in te voeren, waarvoor Schiphol bijvoorbeeld verbouwd moet worden. Illegale immigranten houd je daarmee overigens toch niet tegen.' Lousewies van der Laan, Europarlementariër voor D66, denkt dat het herinvoeren van grenscontroles een enorme verspilling van geld en energie zou betekenen. 'Fortuyn wil minder ambtenaren en meer efficiency bij de overheid. Dit is typisch een manier om het tegenovergestelde te bereiken. Nu wordt het geld in de Europese Unie tenminste efficiënt gemeenschappelijk besteed om de buitengrenzen te bewaken. Als Nederland weer grenscontroles invoert, doet Duitsland dat ook. Voor de Nederlandse handel en export, die Fortuyn ook zo'n warm hart toedraagt, zou het ook heel ongunstig zijn.
|