VAN MIERLO STELT DUOVOORZITTERSCHAP EU VOOR
Van Mierlo: 'vasthouden aan voorzitterstermijn van 6 maanden'

De Nederlandse regeringsvertegenwoordiger in de Europese conventie Hans van Mierlo stelt voor de Eu te laten voorzitten door duovoorzitterschappen. Voormalig Eurocommissaris Hans van den Broek denkt dat 'bij het creëren van combinatievoorzitterschappen kleinere landen altijd bang zijn overheerst te worden door de grote'.

De Spanjaard Javier Solana is, naast speciale afgezant voor het buitenlandsbeleid, ook Secretaris-Generaal van de Europese Raad, het orgaan waarin de regeringsleiders van de Europese lidstaten bijeenkomen. Volgens Solana houdt de Raad zich teveel met details bezig, en zou door het roulerend EU-voorzitterschap de continuïteit van EU-beleid in gevaar komen. Als een van de oplossingen, gepresenteerd op de top in Barcelona van 15 en 16 maart, stelt Solana voor de termijn van het voorzitterschap tot twee en een half jaar te verlengen. Eventueel zouden ook meerdere landen tegelijkertijd het voorzitterschap te kunnen bekleden in zogenaamde groepsvoorzitterschappen.

Pedagogische werking
Hans van Mierlo is de vertegenwoordiger van de Nederlandse regering op de Europese conventie, de denktank over de toekomst van de Europese Unie. Tijdens een lezing voor Leidse studenten op 19 maart maakte hij duidelijk vast te willen houden aan de termijn van zes maanden voor het voorzitterschap vanwege de 'sterke pedagogische werking' die van het voorzitterschap uit zou gaan. 'Het hele bestuur van een lidstaat en de publieke opinie worden tijdens zo'n voorzitterschap in één keer gericht op het integratieproces in Europa' aldus van Mierlo. Desgevraagd liet hij weten om deze reden tegen de door Solana voorgestelde verlenging van de voorzitterstermijn te zijn. Ook voormalig eurocommissaris Hans van den Broek denkt dat een verlengde termijn in de praktijk onhaalbaar zal blijken. 'Het wordt lastig het onderling eens te worden over een termijn van twee en een half jaar. En na de uitbreiding van de Unie met de kandidaat-lidstaten zullen de lidstaten zelfs bij de huidige termijn van zes maanden buitengewoon lang moeten wachten voordat zij voorzitter van de Unie mogen zijn.'

Twee voorzitters op één kussen...
Van Mierlo ziet dat gevaar ook, en om de roulatiesnelheid te verhogen zijn 'dubbele voorzitterschappen', waarbij twee landen het voorzitterschap bekleden, voor hem een optie. Ook staatssecretaris Dick Benschop van Europese Zaken denkt in deze richting, zo bevestigt zijn woordvoerder. Behalve het dubbele voorzitterschap introduceerde Van Mierlo in Leiden een ander opmerkelijk idee. In reactie op het Britse voorstel de vakraden, bijeenkomsten van Europese ministers op gebieden als transport en landbouw, ieder een eigen voorzitter te laten kiezen uitte Van Mierlo de vrees dat zo 'samenhang uit het voorzitterschap' verdwijnt. In plaats daarvan stelde Van Mierlo voor de Europese Commissie het voorzitterschap van de vakraden te laten bekleden. Dit zou in zijn ogen een 'consequente stap' in de door Nederland geambieerde versterking van de Commissie betekenen.

...daar slaapt de duivel tussen
VVD-senator en plaatsvervangend vertegenwoordiger voor de Eerste Kamer in de conventie Wim van Eekelen, ziet wel wat in de door Solana voorgestelde groepsvoorzitterschappen.'Als vier landen twee jaar lang gezamenlijk voorzitter zijn en in die tijd allen twee keer een Europese top in hun land mogen organiseren houd je het voordeel van de 'pedagogische werking' van het voorzitterschap en garandeer je tegelijkertijd continuïteit.' Dirk Sterckx, fractievoorzitter van de Vlaamse Liberalen en Democraten in het Europees parlement, is echter tegen voorzitterschappen van meer dan één land. 'Zodra meerdere landen samen het voorzitterschap moeten vervullen zal er ruzie ontstaan over de verdeling van de competenties.' Van den Broek ziet nog een ander gevaar. 'Bij het maken van combinaties zullen kleinere landen altijd bang zijn overheerst te worden door grote landen.' Bij zowel duo-als groepsvoorzitterschappen is de vraag wie het buitenlands- en defensiebeleid bepaalt. Van Eekelen is daar wat Nederland betreft niet bang voor. 'Het is logisch dat grote landen gezien hun militaire macht en ambassadenetwerk deze rol op zich zullen nemen.' Nederland hoeft volgens van Eekelen niet bang te zijn voor een ondergeschikte rol. 'Na de uitbreiding bestaat de EU uit meer dan twintig lidstaten, dan zijn wij een van de groten en zouden wij zo'n groepsvoorzitterschap dus ook kunnen leiden.' Sterckx ziet dit niet gebeuren 'Na de uitbreiding wordt alleen Polen tot het selecte clubje van grote landen toegelaten. De Nederlanders zullen dat, net als de Belgen en andere kleine landen, moeten aanvaarden.'

terug naar de index