STELLING EUROPA
De Europese Unie in de Nederlandse Verkiezingen

Zorg, onderwijs, veiligheid. Zalmnorm, immigratie…Europa? Vooralsnog is het Nederlandse Europabeleid nog geen verkiezingsthema. @Europa confronteert in de aanloop naar de verkiezingen in ieder nummer een aantal partijen met stellingen over de toekomst van Nederland in de Europese Unie. Ditmaal de VVD, de ChristenUnie en Leefbaar Nederland over de uitbreiding van de EU.

stelling 1:
'Nederland moet een veto uitspreken over de uitbreiding van de EU als de afspraken over hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet zijn afgerond.'

Hans Dijkstal, lijsttrekker van de VVD:
'Als het niet lukt om de landbouwsubsidies vóór de uitbreiding in 2004 te herzien, is een Nederlandse veto over de uitbreiding de logische consequentie van het kabinetsstandpunt dat landbouwhervorming een voorwaarde is voor uitbreiding.' [Zie ook bovenstaand artikel: 'VVD wil EU Landbouwhercorming in regeerakkoord']

Kars Veling, lijsttrekker van de ChristenUnie:
'De ChristenUnie is geen voorstander van liberalisering van de landbouw en pleit dus ook niet voor afgeronde landbouwhervormingen op het moment van uitbreiding van de Europese Unie. Een blijvende regulering van de landbouwsubsidies is noodzakelijk en het landbouwbeleid zal gefaseerd moeten worden aangepast. Het uitspreken van een veto over de uitbreiding is voor de ChristenUnie daarom uitgesloten.'

Tjerk Westerterp, buitenlandspecialist van Leefbaar Nederland:
'Zolang het landbouwbeleid niet hervormd is kan er geen sprake zijn van uitbreiding. Er zal hierover dus een veto moeten worden uitgesproken door Nederland. Daarnaast zullen er vóór de uitbreiding institutionele hervormingen binnen de huidige Europese Unie moeten worden doorgevoerd. Uitbreiden in 2009 lijkt me realistischer dan 2004.'

Stelling 2:
'Over de uitbreiding van de Europese Unie moet in Nederland een referendum gehouden worden'

Dijkstal:
'De VVD vindt het referendum een slecht idee, omdat het ingaat tegen de representatieve democratie. Dit geldt dus ook voor Europese onderwerpen. Ik realiseer me dat Hans van Mierlo, de Nederlandse regeringsvertegenwoordiger in de Conventie, pleit voor meer directe democratie in de Europese Unie. Dit is voor zover ik weet geen kabinetsstandpunt.'

Veling:
'Over de uitbreiding van de Europese Unie mag niet door middel van een referendum worden beslist. De verantwoordelijkheid voor een dergelijk groot project ligt bij de Nederlandse regering, die vanzelfsprekend gecontroleerd wordt door het parlement. Ik zou het betreuren als er door het houden van een referendum beslissingen genomen worden, die naar mijn idee in handen van de regering liggen.''

Westerterp:
'Van een referendum over de uitbreiding zijn wij een groot voorstander. Zodra het Nederlandse parlement over het toetredingsverdrag gestemd heeft, zal de Nederlandse bevolking zich moeten kunnen uitspreken. Een referendum zal de Nederlandse onderhandelingspositie binnen de Unie alleen maar versterken.'

Stelling 3:
'Verdere Europese integratie moet een halt worden toegeroepen om verdere aantasting van de democratie te voorkomen.'

Dijkstal:
'Nee. We moeten per beleidsterrein kijken wat door Brussel, en wat door de lidstaten moet worden geregeld. Over een aantal kwesties, zoals kinderopvang, zou Europa niets te zeggen moeten hebben. Dat soort zaken moeten terug naar de lidstaten. Anderzijds is het asielbeleid iets wat bij uitstek gemeenschappelijk moet worden geregeld. Dat moet dan gepaard gaan met uitgebreidere bevoegdheden voor het Europees Parlement.'

Veling:
'In Europa wordt op een naïeve manier met de democratie omgegaan. Er wordt steeds verder geïntegreerd, met de verwachting dat de democratische controle dan vanzelf volgt. In de praktijk is dit niet het geval. Er mogen vanaf nu geen bevoegdheden naar Brussel overgeheveld worden voordat de democratische controle geregeld is. Ook moet er een sterke opwaardering van de rol van de nationale parlementen binnen het Europese besluitvormingsproces plaatsvinden.

Westerterp:
'Als de Europese Unie op deze weg doorgaat zal de democratie worden uitgehold. Ik pleit daarom voor meer wetgevende bevoegdheden voor het Europese Parlement. Er zal echter wel een einde moeten komen aan de geldverslindende praktijken van het Parlement. Daarnaast zullen de nationale parlementen meer ingeschakeld moeten worden door zitting te nemen in een Europese Senaat. '

stelling 4
'De Nederlandse cultuur wordt aangetast door verdergaande Europese integratie'

Dijkstal:
'Daar ben ik het niet mee eens. Het is wel zo dat het Nederlandse taalgebied door grotere taalgebieden overruled wordt, maar dit is grotendeels onze eigen schuld. Mede vanuit de ICT-sector worden steeds meer Engelse woorden in het Nederlands geïntroduceerd. De Nederlandse overheid kan via publiekprivate samenwerking meer doen om de Nederlandse cultuur te beschermen.'

Veling:
' De specifiek Nederlandse cultuur van “verscheidenheid in gemeenschappen” , wat vroeger “verzuiling” heette, is een gedachtegoed dat door verdergaande Europese regelgeving in het nauw kan worden gedreven. Dit zal verzet opleveren vanuit de bevolking en “Europa” in een zwart daglicht stellen. Het subsidiariteitsbeginsel, waarbij beleid op het laagst mogelijke niveau bepaald dient te worden, staat bij ons hoog in het vaandel. Voor het behoud van de nationale culturele identiteit moet dit principe gehandhaafd worden. De Europese regelgeving mag zich daarom zo min mogelijk bezighouden met alles wat op nationaal en lokaal niveau geregeld kan worden.'

Westerterp:
' De Europese Unie bemoeit zich nu te veel met zaken waarvan de verantwoordelijkheid bij de lokale of nationale overheden dient te liggen Als een stad door Europese regelgeving haar eigen voetbalclub niet eens financieel te hulp mag schieten zal de weerzin tegen Europa in de hand worden gespeeld. Hetzelfde geldt voor het behoud van regionale tradities, zoals het rapen van kievietseieren in Friesland, die door de huidige Europese regelgeving het gevaar lopen verboden te worden.'

terug naar de index