STELLING EUROPA
DE EUROPESE UNIE IN DE NEDERLANDSE VERKIEZINGEN

Met nog 12 dagen te gaan is Europa nog altijd geen verkiezingsthema. @europa confronteert in de aanloop naar de verkiezingen de partijen met stellingen over de toekomst van Nederland in de Europese Unie. In dit nummer drie lijsttrekkers: Ad Melkert (PvdA), Jan-Peter Balkenende (CDA), Jan Marijnissen (SP) en voormalig Europarlementariër en nummer 3 op de Lijst Pim Fortuyn, Jim Janssen van Raay.

(1) EEN MEERKEUZEVRAAG: DE NEDERLANDSE CULTUUR WORDT HET MEEST BEDREIGD DOOR (A) EUROPESE INTEGRATIE (B) ISLAM (C) ANGELSAKSISCHE CULTURELE INVLOEDEN.

Ad Melkert (PvdA)
'Ik heb een probleem met de vraag. Ik ben het er helemaal niet mee eens dat de Nederlandse cultuur wordt bedreigd. Natuurlijk zijn er invloeden vanuit Europa, de Angelsaksische wereld en in enkele gebieden ook de Islam, maar ik vind dat daar helemaal geen bedreiging vanuit gaat. Zeker niet in een internationaal georiënteerd land zoals Nederland, waar het normaal is dat elementen uit andere culturen worden overgenomen. Ik ben er niet bang voor en denk dat de Nederlandse cultuur zich met kracht overeind zal weten te houden.'

Jan-Peter Balkenende (CDA)
'Ik vind dit een moeilijke. Het woord "bedreigen" staat mij niet zo aan.. Er is een stevige Europese traditie en een groot deel van de islamitische immigranten doet daar gewoon aan mee, en zijn geen bedreiging. Vanaf de Hugenoten heeft de Nederlandse cultuur zich altijd opengesteld voor invloeden van buitenaf. Openheid en tolerantie zijn juist specifieke kenmerken van de Nederlandse cultuur.

Jan Marijnissen (SP)
'Haha. Da's een goeie. In ieder geval (a) en (c). We worden gebombardeerd door Angelsaksische films, nieuwsdiensten, series, soaps, films, en de American way. Het verzet van de Fransen daartegen kan ik dan ook begrijpen. In het Europees Parlement heb je straks 600 tolken of meer nodig om alles wat gezegd wordt te vertalen. Vroeg of laat zal dan vanzelf naar een Esperanto-taal worden overgegaan; of het Engels, of vier talen: Engels, Duits, Frans en Spaans. De Nederlandse universiteiten zullen daar meteen gebruik van maken en overspringen op het Engels. Een culturele gelijkstelling is onvermijdelijk. Dat is jammer, want Europa put juist haar kracht uit diversiteit. Van de Islam zie ik de bedreiging niet in. Het is hier geen krachtige, dominerende cultuur.'

Jim Janssen van Raay (LPF)
'Door de Islam. Niet door de gematigde, maar door de extreme Islam, van het vrouwen stenigen en handen afhakken.' Er zijn nog weinig autochtone vrouwen die hoofddoekjes aanhebben, waar zit die bedreiging precies? 'Niet door de hele Islam, maar de keiharde toepassing ervan. Osama bin Laden, bijvoorbeeld, of de negatieve houding tegenover vrouwenemancipatie'. Er staan anders ook niet zoveel vrouwen op uw lijst. 'Dat hoeft toch ook helemaal niet? We hebben een uitstekende vrouw op nummer elf, Firouze Zeroual, een marokkaanse overigens. En Europa? Geen bedreiging; uitwisseling met behoud van eigen volksaard en taal beschouw ik als positief.'

(2) HET DOEK VALT VOOR DE SOCIAAL-DEMOCRATIE IN EUROPA, OOK IN NEDERLAND. HET IS DUIDELIJK: DE KIEZER WIL GEEN SOCIAAL EUROPA, EN GEEN VERDERE EUROPESE INTEGRATIE.

Ad Melkert (PvdA)
'Ik ben het daar niet mee eens. De meeste mensen willen een goed stelsel van sociale zekerheid gebouwd op een solide economie. Nederland kan niet met de rug naar Europa gaan staan.' [ateuropa: Europa is geen thema in de verkiezingsstrijd, althans, alleen negatief.] 'Dat betreur ik ook, juist terwijl er genoeg belangrijke onderwerpen zijn: de Europese Conventie over de toekomst van Europa en de Europese landbouwhervorming.' [ateuropa: Hans Dijkstal wil afspraken over landbouwhervorming in een regeerakkoord.] 'Ik wil er zeker afspraken over maken, maar ik hoop dat het CDA en VVD hun achterban weten te overtuigen, want daar zal het probleem zitten.'

Jan-Peter Balkenende (CDA)
'Ik moet daar een scheiding in maken: Je ziet dat de sociaal-democraten in het defensief zijn gedrongen met de overwinning van Le Pen in Frankrijk en de verkiezingen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Maar dat betekent nog niet dat er een 1 op 1 relatie is met het afwenden van Europa en sociale zekerheid. Een aantal punten, zoals landbouw en milieu wil iedereen gezamenlijk aanpakken.' [ateuropa: De achteruitgang van de sociaal democratie is verbonden aan de opkomst van eurosceptisch rechts.] 'Dat geldt wel voor iemand als Le Pen, maar niet bijvoorbeeld voor de CDU in Duitsland. Christen-democraten zijn niet anti-Europees en zijn ook voorstanders van sociaal beleid.'

Jan Marijnissen (SP)
'Dat klopt zeker voor wat de sociaal-democratie betreft. Blair daalt in de peilingen, Schröder en Melkert ook, en Jospin heeft een geweldige tik op de billen gehad. De Derde Weg loopt dood. De kiezers zijn duidelijk geen voorstander van verdere Europese integratie, maar houden liever vast aan soevereine lidstaten. Omdat de sociaal-democratie zich zo vereenzelvigd heeft met het Europese project worden ze daar nu op afgerekend.'

Jim Janssen van Raay (LPF)
'Ik ga een stap verder: met de sociaal-democratie is het afgelopen. De kiezer heeft genoeg van Europa zoals het er nu is en wil geen verdere integratie. Wij zijn namelijk een veelkleurig werelddeel en dat moet zo blijven.'

(3) ALS PIM FORTUYN IN DE REGERING KOMT, MOETEN DE ANDERE LIDSTATEN PROTESTEREN.

Ad Melkert (PvdA)
'We zullen er eerst zelf maar voor moeten zorgen dat dat niet gebeurt. De PvdA heeft zijn programma gezien en wil daar niet aan meewerken. Het is nationaal, om niet te zeggen, nationalistisch.' [ateuropa:] Is Fortuyn vergelijkbaar met Haider of valt het wel mee?] 'Ik ga nooit in op dat soort vergelijkingen tussen personen. Maar we kunnen zeggen dat hij een zelfde soort potentieel in het electoraat beroert. Dat zie je ook in Frankrijk, waar onverwachts Le Pen wint. Het is een krachtige waarschuwing aan de Nederlandse kiezer: je doet je ogen dicht, en voordat je het weet, staat Fortuyn daar ineens.' Stel nou dat Fortuyn hoog scoort, hoopt u dan dat andere landen zich daarover zullen uitspreken? 'Dat maken ze daar dan wel uit. Wij moeten eerst hier onze eigen boontjes doppen.'

Jan-Peter Balkenende (CDA)
'Haha. Dat lijkt me enigszins speculatief. We moeten eerst maar wachten of Pim Fortuyn in de regering komt.' [ateuropa: Kan de vergelijking met Haider wel gemaakt worden?] 'In verschillende landen komen mensen op de rechterflank op als Le Pen in Frankrijk, maar je moet de situatie per land beoordelen. Fortuyn is toch anders. Dat zie je ook in Rotterdam, waar Leefbaar Rotterdam zich na de verkiezingen zich milder opstelt dan in de verkiezingsstrijd. Er is ook een groot verschil tussen de Fortuyn van de boeken en de columns, en de Lijst Fortuyn.'

Jan Marijnissen (SP)
'Haha. Daar kan ik kort over zijn: daar gaan wij niet over. Wie wel gaan protesteren zijn de Fortuyn stemmers. Die gaan even kicken op 15 Mei, en dan vier jaar spijt krijgen. Dan zullen ze gaan demonstreren tegen de gevolgen van hun keus.' [ateuropa: Een vergelijking met Haider wilt u niet maken?] Ik heb mij altijd verzet tegen de vervuiling van de discussie, ik heb hem nooit een Fascist of Le Pen genoemd. Wel heb ik iets tegen zijn uitspraken over de achterlijkheid van de islamitische cultuur. Toen wij nog in berenvellen rondliepen hadden zij al het cijfer uitgevonden. Hij vergeet dat de politieke Islam vaak de enige uitweg is in een land waar dictatuur heerst. Het is allemaal zo kortzichtig en dom, ik begrijp wel dat er dat soort vergelijkingen komen. Maar wij willen op de inhoud ingaan. Het is verder niet aan mij om het buitenland op te roepen om Fortuyn te bestrijden, daar hebben we het buitenland ook niet bij nodig.'

Jim Janssen van Raay (LPF)
'Ik citeer Fortuyn even zelf: hij komt alleen in de regering als minister-president, anders wordt hij fractie-voorzitter. Wij zijn niet met Haider te vergelijken: wij zijn gespeend van iedere vorm van racisme, wij hebben een pikzwarte nummer twee op de lijst.' [ateuropa:Immigratie is uw belangrijkste programmapunt en stemmentrekker. Dan is het toch niet raar dat die vergelijking gemaakt wordt?] 'Nederland heeft altijd open gestaan, maar we worden nu overspoeld door de Russische mafia en Joegoslavische criminelen. Die zijn blank. Daar willen we ook een heel duidelijk beleid tegen voeren. Uiteraard niet tegen de goede immigranten.'[ateuropa: In Oostenrijk vindt men Haider een gewone conservatief, en geen racist.] 'Daar ken ik zijn club te slecht voor. Berlusconi is in ieder geval geen racist. Dat ligt ook niet in de Italiaanse volksaard: zelfs Fascisme in Italië was niet anti-Semitisch. Oostenrijk ben ik echter beducht voor opkomst van rechts. Daar komt anti-Semitisme en Hitler vandaan. Maar Fortuyn is zeker geen fascist, anders had ik mij niet bij hem aangesloten. Hij heeft gewoon Nederland met zijn ideeën wakker geschudt.'

(4) ONDANKS ALLE BELOFTEN IS NA DE INVOERING VAN DE EURO TOCH EEN LICHTE PRIJSSTIJGING OPGETREDEN. OOK KREEG DUITSLAND GEEN BLAUWE BRIEF' NA DE OVERTREDING VAN HET STABILITEITSPACT. DIT BELOOFT NIET VEEL GOEDS VOOR DE EURO.

Ad Melkert, (PvdA)
'Consumentenorganisaties moeten alert zijn en de overheid moet morele druk uitoefenen op brancheorganisaties, maar strikt genomen is dit geen taak van de overheid. Er had een duidelijker signaal afgegeven kunnen worden door de ministers van Financiën aan Duitsland, maar de Duitse beloftes voor verbetering van het financieringstekort wekten genoeg vertrouwen.' [ateuropa:Kunnen sociale stelsels en belastingssystemen geharmoniseerd worden om de Euro te verstevigen?] 'Er zal een geleidelijke convergentie plaats zal vinden. Daar moet niet teveel haast bij zijn, want in deze stelsels brengen lidstaten voorkeuren tot uiting over het niveau van de sociale zekerheid.'

Jan-Peter Balkenende, (CDA)
'Destijds had Duitsland een waarschuwing moeten krijgen. Duitsland heeft weliswaar beloftes gedaan, maar wat voor andere landen geldt moet ook voor Duitsland gelden. Ik ben geen voorstander van het het harmoniseren van belasting- en sociale stelsels. Belastingen horen bij de lidstaten zelf. We kunnen wel kijken naar de sociale stelsels van andere landen, maar één en hetzelfde systeem, daar geloof ik niet in.'

Jan Marijnissen, (SP)
'Het eerste deel is helemaal waar. Zalm heeft voor de invoering gezegd dat er geen prijsstijgingen zouden plaatsvinden. Nu is het voor iedereen duidelijk dat een prijsstijging is opgetreden. Ierland werd wél berispt, omdat het teveel investeerde in de publieke sector. Was het Luxemburg geweest, dan had het anders gelopen dan Duitsland aan de vooravond van de verkiezingen. Dat de basis voor de Euro flinterdun is, wordt nu weer bevestigd. Om belastingconcurrentie tegen te gaan, ben ik voor een ondergrens van belastingtarieven. Nu is er iedere keer de neiging belastingen te verlagen. Je kan niet van armere lidstaten Griekenland en Portugal verwachten dat ze een Nederlands sociaal stelsel aannemen, of van Nederland dat het een soort Portugal wordt.'

Jim Janssen van Raay (LPF)
'Daar ben ik het helemaal niet mee eens. Duitsland heeft een waarschuwing gekregen, en daar zullen ze zich aan houden. De Euro wordt net als de dollar een internationale munt en bewaart de vrede tussen Frankrijk en Duitsland. Vergeet niet dat ik van de oorlogsgeneratie ben. Dit is voor mij heel belangrijk, er is nog nooit zo lang vrede in Europa geweest. Daarvoor moeten we een kleine prijsstijging voor lief nemen. Belastingsstelsels harmoniseren lukt nooit. Het Nederlandse met het Italiaanse stelsel harmoniseren; ik zeg het met een glimlach.....'

terug naar de index