|
HET VEILIGE LAND BESTAAT NIET Sommige EU-lidstaten nemen asielzoekers op uit kandidaat-lidstaten, op grond van een bedreigende mensenrechtensituatie. De Europese Commissie beweert echter dat voldaan wordt aan alle criteria voor toetreding. Europarlementariër Van der Laan (D66): 'mensenrechten in de kandidaat-lidstaten respecteren, anders geen uitbreiding.' Ook na de val van de muur komen nog asielzoekers uit Centraal - en Oost Europa. In 2001 meldden zich 194 Tsjechen in Ierland, 233 Slowaken in Nederland en 660 Polen in Groot-Brittannië. Een klein deel van de asielaanvragen wordt ook ingewilligd. In 2001 Nederland 11 van 116 Tsjechische asielaanvragen goedkeurde. Dit gebeurde om humanitaire redenen. In andere lidstaten werd echter ook asiel verleend op basis van het VN-luchtelingenverdrag, dus politiek asiel of op grond van bedreiging van mensenrechten. Uit door de United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) voor @europa samengestelde cijfers blijkt dat Frankrijk 13 van de 26 Hongaarse aanvragen goedkeurde, en 15 van de 68 Slowaakse. Ierland verleende asiel in 26 van de 194 Tsjechische, en 7 van de 242 Poolse gevallen. Het gaat om kleine aantallen, maar voor Lousewies van der Laan, fractievoorzitter van D66 in het Europarlement, groot genoeg om de uitbreiding van de EU in twijfel te trekken. 'Vóór de uitbreiding moeten de nieuwe lidstaten aan criteria over mensenrechten voldoen; dit is overduidelijk nog niet het geval. De fictie wordt gehanteerd dat alle landen veilig zijn. Eind dit jaar moeten de onderhandelingen zijn afgerond. Het zal voor die tijd niet mogelijk zijn de mensenrechtensituatie te verbeteren.' Van der Laan wil van de Europese Commissie duidelijkheid of de positie van bijvoorbeeld van de zigeuners, de Roma, wel voldoet aan de in Kopenhagen in 1993 opgestelde toelatingseisen. Zo niet, dan mag het land in kwestie niet worden toegelaten. In haar voortgangsrapporten laat de Commissie echter weten tevreden te zijn over de voortgang. 'Je bent dan gewoon aan het jokken. Wat mij betreft komen ze er niet in als ze de mensen-rechten niet respecteren. Ook vind ik het bizar dat wel vraagtekens worden gezet bij de landbouwhervorming, maar niet bij mensenrechten.' Claude Cahn, directeur onderzoek aan het European Roma Rights Centre in Boedapest, vindt Van der Laan's kritiek niet relevant. 'Het is goed dat de EU normen stelt aan toetreding, maar asielrecht heeft niets te maken met de Kopenhagen-criteria. Het VN - Vluchtelingenverdrag stelt dat alle aanvragen individueel moeten worden beoordeeld. Volgens het internationaal recht zijn er dus geen 'veilige landen', zelfs niet de huidige EU-staten. Recent hebben Grieken in Duitsland asiel gekregen, en Spaanse Basken in België. Dat betekent nog niet dat Spanje geen democratie zou zijn.' VVD Europarlementslid Toine Manders heeft zitting in dezelfde liberale ELDR fractie in het Europees Parlement als Van der Laan. 'De fractie heeft ongeveer twee weken geleden een resolutie hierover van Van der Laan afgewezen. Het is een non-issue. Omdat Polen kandidaat-lidstaat is, moeten nu asielaanvragen meteen worden afgewezen. Op het moment dat er bewezen is dat er daadwerkelijk asielzoekers uit Polen komen omdat ze belemmerd en bedreigd worden door de overheid, dan is voor mij Polen meteen geen kandidaat-lid meer.' Dat toch aan verzoeken voldaan wordt is voor PvdA Tweede Kamerlid Bert Middel geen reden de uitbreiding in twijfel te trekken. 'De meeste landen zijn in principe veilig, alleen in bijzondere gevallen wordt een verzoek ingewilligd'. Dit verklaart nog niet ogenschijnlijk grote aantallen ingediende verzoeken om asiel. Tussen 1999 en 2001 vroegen 7.565 Polen in andere Europese landen asiel aan. Middel: 'Het idee van politieke asielzoekers uit Polen is volslagen absurd. Er is geen apart loket apart voor arbeidsimmigratie, dus proberen mensen met economische motieven op deze wijze te emigreren. Wij pleiten al jaren voor zo'n loket, maar dat kan je alleen in Europees verband oplossen.'
|