VETERINAIRE EISEN ZETTEN POLEN VOORLOPIG BUITENSPEL

In 2004 moeten de kandidaat-lidstaten hun veterinaire beleid zo hebben aangepast dat het voldoet aan de toetredingscriteria. De kans dat Polen tegen die tijd aan de gestelde eisen voldoet is klein. Frits Pluimers, Chief Veterinary Officer op het ministerie van Landbouw, wil dat Polen in dat geval desnoods later toetreedt.

Wanneer alles volgens plan verloopt, treden in 2004 tien kandidaat-lidstaten toe tot de Europese Unie. Om te mogen toetreden moeten deze landen voldoen aan de eisen die gesteld zijn in het acquis communitaire, waarin ook veel veterinaire eisen staan. Daaronder vallen schone slachthuizen, maar ook controles ten aanzien van ziektes zoals BSE, MKZ, tuberculose en varkenspest.
Steven Rossides, hoofd van de afdeling welzijn van de Engelse nationale boeren vakbond NFU, maakt zich zorgen over de controles op deze eisen. 'Ik vrees dat kandidaat-lidstaten niet aan de eisen zullen voldoen. Ik ben er niet zeker van dat de Europese Commissie alle informatie krijgt die zij nodig heeft om te weten wat er gebeurt in die landen, omdat de Commissie te weinig capaciteit heeft om dat te controleren.' Pieter ter Veer (D66), voorzitter tweede kamercommissie van landbouw, deelt deze angst niet. 'De Europese Commissie stuurt vanuit de Wereld Organisatie voor Diergezondheid (OIE) waarnemers die controleren in zowel de lidstaten als de kandidaat-lidstaten.' Reinout Wybenga, beleidsmedewerker internationale zaken bij de Land en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO-Nederland), vraagt zich af of dat voldoende is. 'De OIE meldt een groter aantal dierziektes in de huidige lidstaten dan in de kandidaat-lidstaten. Wij hebben er echter niet zoveel vertrouwen in dat die testen in de kandidaat-lidstaten conform de EU regels zijn uitgevoerd en dat de cijfers van de OIE juist zijn.' Wybenga ziet Polen als grootste zorgenkind en denkt dat veel bedrijven in 2004 niet aan de gestelde eisen zullen voldoen. 'Op dit moment voldoen slechts 60 van de 4000 Poolse bedrijven aan de gestelde eisen. Veel van deze bedrijven kunnen de investeringen niet doen om de eisen te halen. Het gevaar dreigt dat bedrijven gaan frauderen, waardoor vlees dat niet EU waardig is toch op de Europese markt komt.'

Uitstel toetreding
Frits Pluimers, Chief Veterinary Officer op het ministerie van Landbouw, wil uitstel van deelname aan de Europese interne markt wanneer kandidaat-lidstaten op het moment van toetreden niet aan de veterinaire eisen voldoen. 'Als de bedrijven niet aan de gestelde eisen voldoen, kunnen de landen eigenlijk niet toetreden. Een optie is dat die bedrijven hun vlees alleen lokaal mogen verhandelen. Dit zou een uitzondering moeten zijn van korte duur tot de bedrijven de zaken op orde hebben.' Wybenga pleit ook voor korte overgangstermijnen. 'Voor hygiëne en slachtafval moet er een overgangstermijn van 3 jaar komen waarbij het vlees niet naar de huidige lidstaten geëxporteerd mag worden. De Europese Commissie moet tijdens die periode intensief controleren. Dit geldt echter niet voor BSE. Dat moet geregeld zijn in 2004 en anders moet de toetreding worden uitgesteld.'

Controle nieuwe grenzen
Wanneer de kandidaat-lidstaten eenmaal lid zijn, verschuift de Europese buitengrens en krijgt Europa nieuwe buren als Wit-Rusland en Moldavië. Volgens Pluimers kan ook dit problemen opleveren. 'De veterinaire controles in deze nieuwe buurlanden zijn er de laatste jaren zeker niet beter op geworden, onder andere vanwege een tekort aan financiële middelen. Als de kandidaat-lidstaten toetreden zal de veeprijs daar omhoog gaan, terwijl die in landen als Wit-Rusland op een laag niveau blijft. Daardoor zal vee geïmporteerd worden vanuit de nieuwe buren. Ernstige besmettelijke ziekten zoals mond- en klauwzeer komen in die landen weliswaar niet voor, maar dergelijke importen brengen het risico van import van dierziekten die in de meeste EU landen bedwongen zijn met zich mee.' Daarom is het belangrijk dat de nieuwe buitengrenzen goed gecontroleerd zullen worden.

terug naar de index