|
COLUMN: Bij al het binnenlands-politieke geweld zou men bijna vergeten dat er ook nog een buitenland bestaat. Sterker nog, men zou zelfs vergeten dat het binnenlandse beleid in de ons omringende EMU landen grote gevolgen heeft voor ons land. Buitenlandse politiek is voor een land als Nederland binnenlandse politiek geworden. Bijna niemand had er oog voor, maar er zijn in de afgelopen week in Frankrijk vreselijke dingen gezegd. De nieuwe Franse minister van Financiën, Alain Lambert, overweegt, tegen de Europese afspraken in, de komende jaren zijn begrotingstekort te handhaven. In plaats van het eerder in Barcelona toegezegde jaar 2004, zal het Franse tekort pas in 2007 zijn weggewerkt. Alain Lambert worstelt met een recente verkiezingsbelofte van Chirac. De Franse president meende dat zijn herverkiezing alleen zeker kon worden gesteld indien hij zou zwaaien met een belasting-verlaging van 5 procent en meer geld voor criminaliteitsbestrijding. Dat was een dure belofte, waardoor Frankrijk niet in 2004, maar pas drie jaar later een evenwichtige begroting kan presenteren. De Franse plannen zijn in strijd met het Stabiliteitspact. Volgens dat pact dienen namelijk landen hun begroting in evenwicht te brengen of zelfs een klein overschot aan te houden. Toen Jospin nog in het zadel zat en er nog geen belastingverlaging was beloofd, liep het Franse tekort al op van 1,5 procent van het Bruto Nationaal Product vorig jaar naar 2,1 procent dit jaar. Het Stabiliteitsplan hanteert als bovengrens 3 procent. Nu Jospin is vertrokken, durft Chirac met zijn nieuwe interim-regering aan te koersen op een schending van het pact.Tot nu toe heeft de Europese Commissie eurolanden berispt die niet of onvoldoende aan de eisen van het Stabiliteitspact voldeden. Zo kreeg in het verleden Ierland een standje, en begin dit jaar Duitsland en Portugal. Het Franse optreden heeft echter kwaad bloed gezet. De kleine landen Portugal, Oostenrijk en Finland, die zich erg hebben ingespannen om hun begroting in orde te brengen, vrezen dat het grote land Frankrijk ontzien zal worden. In de herfst tekent zich een conflict af tussen de kleine en de grote landen. Dan zouden namelijk Frankrijk, Duitsland en Italië elkaar kunnen vinden in een flexibelere interpretatie van het Stabiliteitspact. Zowel Italië als Duitsland hebben grote begrotingsproblemen. Met name in Duitsland kunnen de verkiezingen leiden tot kostbare belastingverlagingen en hogere uitgaven. Wat de zaak nog eens onder druk zet is de mogelijke Britse toetreding tot de EMU volgend jaar. Blair heeft deze week nog eens herhaald dat hij alleen economische bezwaren tegen toetreding ziet maar geen politieke. Dat betekent dus dat als de economische tests van Gordon Brown positief uitvallen het Verenigd Koninkrijk zal toetreden tenzij er een negatieve uitslag uit het referendum rolt. Indien Londen toetreedt komt er nog een land bij dat grote bezwaren heeft geuit tegen het procyclische karakter van het Stabiliteitspact. Dat zou betekenen dat er een Frans-Duits-Brits-Italiaanse-Spaanse lobby komt voor een meer flexibelere interpretatie. Deze situatie is een gruwel voor de buitenlands-politieke elite in ons land. Die heeft altijd gehoopt dat het Stabiliteitspact en de onderlinge druk tussen de EMU-landen voldoende robuust zouden zijn om de tekorten uit te bannen. Die hoop zou wel eens een illusie blijken te zijn. Er is wel onderlinge druk, maar die werkt helaas soms in de verkeerde richting. Ons land bevindt zich dus niet alleen binnenlands politiek in een crisis, maar ook internationaal. Wij hebben de hoogste inflatiecijfers zonder dat wij het rente-instrument zelf kunnen hanteren. Onze economie groeit nauwelijks. De Euro is aan het aantrekken, maar nog steeds zacht. Het geld is op, terwijl er grote investeringen in het publieke domein moeten plaatsvinden. En nu gaan we ook nog meer inflatie importeren uit de grote landen. Zalm heeft zijn opvolger nog een hoop uit te leggen. Arend Jan Boekestijn is historicus en verbonden aan de Universiteit Utrecht
|