EUROPEES HOF NIET KLAAR VOOR UITBREIDING
Kapteyn: 'Europese Hof wordt door de uitbreiding van de Unie onbestuurbaar'

Het Europese Hof van Justitie moet volgens Andrew Duff, Brits lid van de conventie over de toekomst van Europa, direct toegankelijk zijn voor burgers. Paul Kapteyn, oud-rechter bij het Europese Hof van Justitie, denkt dat dit onmogelijk is vanwege de beperkte capaciteit van het Hof.

Het Europese Hof van Justitie spreekt recht over de interpretatie van het Unieverdrag dat ten grondslag ligt aan de Europese Unie. Zowel nationale rechters als ondernemingen kunnen bij onduidelijkheid of onenigheid over een Europese richtlijn een beroep doen op het Europese Hof. Burgers kunnen echter alleen in theorie naar het Hof. Andrew Duff, Britse Liberale europarlementariër en lid van de conventie over de toekomst van Europa, wil de weg naar het Hof voor de burger vrijmaken. 'In praktijk is het onmogelijk om direct toegang te krijgen tot het Europese Hof. Wanneer een Europese burger een probleem heeft met een Europese regel dan moet er de mogelijkheid zijn om hierover in beroep te gaan.'

Direct naar het hof
Duff: 'Daarom wil ik dat het Handvest van de Fundamentele Rechten wordt vastgelegd in de Europese constitutie zodat burgers daar beroep op kunnen doen.' Volgens Paul Kapteyn, oud-rechter aan het Europese Hof van Justitie, is het plan van Duff 'onuitvoerbaar'. 'Als alle burgers direct naar het Europese Hof stappen met hun klachten, wordt het een puinhoop. De capaciteit van het Hof is daarvoor absoluut niet toereikend. Mocht je het plan van Duff willen realiseren, moet je haar werkwijze ingrijpend veranderen'. Jacques Ziller, hoofd van de rechtenfaculteit van de European University Institute in Florence, ziet een manier om de werking van het Europese Hof te verbeteren. 'Het Hof wordt efficiënter wanneer je het opdeelt in meerdere specifieke kamers die allemaal een bepaald rechtsgebied voor hun rekening nemen.' De Britse conservatief David Heathcoat-Amory, lid van de conventie over de toekomst van Europa, denkt dat dit 'ten koste gaat van de democratie'. 'Het idee van Duff klinkt wel aardig, maar het is oppervlakkig en hij heeft niet goed doorgedacht. Het is een onhaalbaar plan, want het Europese Hof is nu al overwerkt. Wanneer je gaat proberen de werkdruk te verlichten door het Europese Hof op te splitsen in stukjes, komt de eenheid van het Europese Hof in het geding en daarmee de consistentie van haar rechtspraak.'

De 'schwung' is eruit
Onvoldoende efficiëntie en een te hoge werkdruk zijn slechts een paar van de problemen waar het Hof nu al mee kampt. Kapteyn: 'Een groot probleem blijft het gegeven dat je met zoveel verschillende talen te maken hebt. Eenderde van de tijd wordt besteed aan het vertalen van juridische stukken. Dit probleem is nauwelijks op te lossen en zal alleen maar verergeren met de uitbreiding van de Europese Unie.' Het talenprobleem is echter volgens Kapteyn niet de enige die de uitbreiding van de Unie oplevert. 'De uitbreiding creëert organisatorisch ook een groot probleem. In de top van Nice is besloten dat elke lidstaat één rechter mag leveren en dan kom je dus op 25 rechters. Het is beter een limiet te stellen aan het aantal rechters. Wanneer je teveel rechters hebt, wordt het Hof te groot en gaat de 'schwung' eruit. Er is dan geen sprake meer van een team en de coördinatie wordt een probleem.' Heathcoat-Amory sluit zich aan bij Kapteyn. 'De uitbreiding wordt inderdaad een groot probleem voor het Europese Hof. De nieuwe lidstaten hebben zwakkere bestuurssystemen en dit zal de rechtspraak niet ten goede komen. Daarbij zie ik ook een probleem met de capaciteiten van de rechters uit de kandidaat-lidstaten. Estland heeft bijvoorbeeld geen Frans sprekende rechters, terwijl dat de voertaal is van het Europese Hof.' Volgens Duff is de uitbreiding van de Unie een extra reden om het Europese Hof direct toegankelijk te maken voor burgers. 'Juist wanneer de Unie is uitgebreid tot 25 landen, wordt het door de zwakkere bestuursstelsels van nieuwe lidstaten nog moeilijker om erop toe te zien dat Europese wetgeving wordt nageleefd. Als een Europese wet die bijvoorbeeld minderheden beschermt niet wordt nageleefd, dan moet er de mogelijkheid zijn voor burgers om direct naar het Europese Hof te stappen.'

terug naar de index