SOCIALISTEN VREZEN DAT MALTA EU-LIDMAATSCHAP NIET OVERLEEFT

Op het eiland Malta verheugt de Nationalistische regeringspartij zich op het lidmaatschap van de Europese Unie. De socialistische oppositiepartij voorziet een ramp wanneer dit plaats vindt.

Malta is in Nederland vooral bekend als vakantiebestemming voor de vele toeristen die staan te trappelen om er een hete zomer door te brengen. De Nederlanders komen al gauw een aantal curiosa te weten die de twee landen binden. Bijvoorbeeld dat de pont tussen eilandjes Malta en Gozo ooit Texelstroom heette en tussen Den Helder en Texel voer. En dat de Maltezers het zusterschip Marsdiep tot zinken hebben gebracht om als kunstmatig rif te dienen.

Geheel aan het zicht ontrokken tijdens de paradijselijke mediterrane vakantie is echter de verwoedde strijd om het EU-lidmaatschap die in het kleine staatje wordt uitgevochten. Er is slechts een hele krappe meerderheid voor toetreding. Recente opiniepeilingen wijzen uit dat 51 procent van de bevolking voorstander, en 39 procent tegenstander is. Simon Busuttil, directeur van het door de regering gefinancierde Malta EU-Information Centre dat de peilingen uitvoerde, zegt over de cijfers: 'Deze steun is de afgelopen jaren niet onder de vijftig procent gedaald en redelijk constant gebleven. Er is dus duidelijk steun vóór toetreding, maar die is allesbehalve breed.' Ironisch genoeg is juist de Nationalistische Partij (PN) een groot voorstander van toetreding. De Malta Labour Party (MLP), die als grote oppositiepartij 30 van de 65 zetels in het Parlement bezet, bestrijd al jarenlang heftig het lidmaatschap van de Europese Unie.

George Vella is buitenlandwoordvoerder van de socialistische MLP, die van 1996 tot 1998 in de regering zat. Toen bevroor die partij aanvraag en de onder-handelingen van het lidmaatschap. Hij ziet het lidmaatschap als 'inlijving' bij de Europese Unie. 'Als Malta toetreedt tot de Europese Unie zal het land ten onder gaan. De landbouw zal verdwijnen en vrije handel van goederen en personen zullen een buitenlandse overname van land en bedrijven veroorzaken. De regering heeft overgangstermijnen bedongen voor het pakket aan toetredingseisen, het acquis. De regeringspartij houdt de bevolking dat die in het belang van Malta zijn. Ze verzuimt echter te vertellen dat ons land vijf jaar na toetreding toch aan het hele acquis zal moeten voldoen.' Door lidmaatschap zal ook de staatsbescherming van de Maltese droogdokken - met haar machtige vakbond - wegvallen. Dit verklaart dat oppositie tegen toetreding juist van de linkse MLP komt.

Een uitgemaakte zaak
Als westerse staat heeft Malta niet dezelfde gigantische problemen om aan de economische en politieke voorwaarden te voldoen als de voormalige Oostbloklanden. Toch is Malta na Roemenië en Bulgarije het minst ver gevorderd met het afsluiten van de onderhandelingshoofdstukken met de EU. Malta zal haast moeten maken om bij de eerste groep toetreders te zijn. Minister van Buitenlandse Zaken Joe Borg is optimistisch. 'Malta zal binnen enkele maanden de meeste onderhandelingshoofdstukken gesloten hebben. Over bijvoorbeeld het landbouwhoofdstuk, waar de nodige haken en ogen aan zitten, zullen met de Europese Commissie afspraken gemaakt kunnen worden.' Ook Busuttil verwacht van de Europese Commissie een soepele opstelling. 'Door jarenlange tegenwerking van de Labour-partij is de regering in Malta niet in de positie om alle hoofdstukken voor het einde van het jaar af te sluiten. Toch zullen de Europese eisen, die tot een omvorming van ons landbouw-beleid kunnen leiden, minder streng zijn voor Malta. Ons landbouwsysteem is onvergelijkbaar met andere landen door zijn kleinschaligheid. De Europese Unie heeft op dit gebied veel grotere problemen met bijvoorbeeld Polen.'

Politieke noodzaak
Busuttil heeft nóg een reden om te hopen dat de toetreding van Malta niet in gevaar komt. 'De uitbreiding is voor de Europese Unie inmiddels een politieke noodzaak geworden. In de laatste onderhandelingen met de Europese Unie en de kandidaat-lidstaten zullen tussen beide partijen deals gesloten worden. Dat is eigen aan de Europese Unie. De Europese Unie is zelf immers ook één groot compromis.' Ook Borg ziet dat de leiders van de Europese Unie niet meer terug kunnen.'Op de Europese top in Sevilla is gebleken dat er binnen de Europese Unie nog steeds een draagvlak bestaat voor een "big bang", het in één keer toetreden van tien kandidaat-lidstaten tegelijkertijd.'

Vella vreest echter dat de nog in korte tijd te maken afspraken met de Europese Commissie de nekslag voor Malta zullen zijn. 'De regering wil koste wat het kost aan het eind van het jaar voldoen aan de toetredingseisen. Om de resterende onderhandelingshoofdstukken op tijd af te kunnen sluiten, doen ze veel te grote concessies aan de Europese Commissie. Door deze fixatie worden de belangen van Malta volledig uit het oog verloren.'

terug naar de index