EUROPA KAN RESOLUTIES VEILIGHEIDSRAAD NIET UITVOEREN
'OOK EU MOET DEPARTEMENT "HOMELAND SECURITY" OPRICHTEN'

Europa wil in de strijd tegen het terrorisme niet de privacy van haar burgers aantasten. Hiermee komt zij niet tegemoet aan harde VN-kritiek op de Europese aanpak van de strijd tegen het terrorisme. De EU kan zichzelf hiermee kwetsbaar maken voor terroristische aanslagen.

De Verenigde Naties leveren harde kritiek op de voortgang van de strijd tegen het terrorisme in de Europese Unie. In een in de Washington Post van 29 augustus uitgelekt rapport beweert de VN dat veel EU-lidstaten juridisch onmachtig zijn de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over de strijd tegen het terrorisme door te voeren. Deze resoluties gaan over het bevriezen van de tegoeden en het arresteren van personen die banden hebben met van terrorisme verdachte organisaties. De VN-lijst met van terrorisme verdachte personen bevat 219 namen. Slechts 40 hiervan staan vermeld in het Schengen Informatiesysteem, de databank die het vrij verkeer van personen en goederen binnen de Schengenlanden mogelijk maakt. De overige 179 verdachten mogen in principe vrij rondreizen in Europa. Voor veel Europese landen is het onmogelijk om zonder juridisch bewijs mensen op deze lijst te plaatsen. Om dezelfde reden verloopt ook de strijd tegen het Al-Qaeda-kapitaal moeizaam.

Privacy voorop
Barones Nicholson of Winterbourne, ondervoorzitter van de commissie van buitenlandse zaken en gemeenschappelijke veiligheid van het Europees Parlement: 'Europese landen staan voorop in de bescherming van de privacy van hun burgers. Dit moet zo blijven in de strijd tegen het terrorisme. Europa kan deze VN-veiligheidsraadresoluties dan ook bijna niet uitvoeren. Hoe betrouwbaar zijn lijstjes van verdachte personen als die afkomstig zijn uit een Veiligheidsraad waar ook China en Rusland in zitten, landen die geen blanco strafblad hebben wat betreft mensenrechtenschendingen. Wij willen een vrije samenleving en dat is niet met deze resoluties te combineren. Ik geloof niet in een verzwakking van de EU tegenover mogelijke terroristische aanvallen hierdoor.'

Nerveuze Britten
Kenneth Payne, hoofd van het Europees Veiligheidsprogramma van het Britse Royal United Service Institute for Defence Studies (RUSI) vindt dat de Europese Unie verkeerd omgaat met de resoluties. 'Vanuit het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU hoor je er niks van. Veel EU-lidstaten verschillen van mening over hoe de strijd tegen het terrorisme gevoerd moet worden. Terwijl juist nu de EU de kar zou moeten trekken, in plaats van de verschillende lidstaten apart van elkaar. Er is een groot probleem met de coördinatie van dit vraagstuk in Europa. Eigenlijk zou er, net als in de VS, een soort departement voor "Homeland Security" moeten worden opgericht. Het is ongelofelijk dat pas op de top van Nice in december 2000 is besloten tot oprichting van een permanent veiligheidscomité. Dit komt doordat landen als Groot-Brittannië al nerveus worden bij de gedachte aan uitwisseling van geheime informatie.'

Nu de Verenigde Staten bijna dichtgetimmerd zijn tegen terroristische aanslagen, rijst de vraag waar de volgende aanslagen plaats zullen vinden. 'Het is bekend dat Al-Qaeda doelen dichter bij huis gaat zoeken. Waarschijnlijk zal ook Europa hiertoe behoren', zegt Vincent van Steen, woordvoerder van de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD, opvolger BVD). 'Dit is niet nieuw, nog in 2000 is er een aanslag op Straatsburg verijdeld.'

Doelwit Europa
Payne bevestigt dit. 'De EU is overduidelijk een doel voor deze terroristische groeperingen. Misschien minder dan de Verenigde Staten, of minder dan Groot-Brittannië, maar met maatregelen tegen terrorisme die veel minder verstrekkend zijn dan in de VS, maakt de EU zichzelf en Amerikaanse doelen in de EU veel kwetsbaarder.' Ian Anthony van het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) erkent het probleem van de Europese verdeeldheid. Hij meent echter dat de oprichting van een Europese "Homeland Security" achterhaald is: 'De integratie van justitionele en politiezaken verloopt redelijk voorspoedig. Het neemt logischerwijs veel tijd in beslag om wetten met elkaar te harmoniseren of resoluties van de VN-Veiligheidsraad door te voeren. De kwetsbaarheid van Europa voor terrorisme zal daardoor niet per se vergroot worden.'

terug naar de index