GELIJKE PLICHTEN, GELIJKE RECHTEN

Nederland houdt de optie open de uitbreiding te vetoën als er niet naar tevredenheid afspraken worden gemaakt over het Europese landbouwbeleid. Vooral de directe inkomenssteun aan boeren vormt een probleem. Nieuwe lidstaten zouden hier geen aanspraak op kunnen maken. Dat willen ze echter wel graag. Het agrarische Polen, de grootste nieuwkomer, staat in het centrum van de discussie. Als Polen aan alle eisen voor het lidmaatschap moet voldoen, moet ze ook aanspraak kunnen maken op alle rechten. Dat vindt Jerzy Plewa, de Poolse staatssecretaris van Landbouw:

'Wij willen voldoen aan alle verplichtingen die het gemeenschap-pelijke landbouwbeleid ons stelt. Deze leggen echter wel een groot aantal beperkingen op aan Polen. Zoals quota voor de zuivelproductie. We zijn erop gebrand de hele strikte eisen op veterinair en sanitair gebied door te voeren. Dit heeft echter grote sociale gevolgen. Van de 3.000 vleesproducerende bedrijven zullen er 1.600 verdwijnen omdat ze niet aan de eisen voldoen. Dit soort offers kunnen alleen gebracht worden wanneer we ook in aanmerking komen voor de baten van EU-lidmaatschap. We willen aan alle eisen voldoen, maar we vinden dat onze boeren dan ook moeten profiteren van alle voordelen. Anders is het gewoon niet uit te leggen.'

@europa: Nederland zal mogelijk een veto tegen de uitbreiding uitspreken als de directe inkomenssteun niet wordt afgeschaft. Neemt u dat dreigement serieus?
Plewa: 'We nemen het erg serieus, want we nemen alle Europese landen serieus. Maar ik wil benadrukken dat we nu begonnen zijn aan de beslissende fase van het onderhandelingsproces, en ik wil niet vooruitlopen op de onderhandelingen.'

@europa: De harde uitspraken tegen de uitbreiding zijn iets van het laatste driekwart jaar. Gelooft u dan nog dat dat veto er daad-werkelijk komt?
'Ik kan natuurlijk niet commentaar geven op een Nederlandse interne aangelegen-heid.'

@europa: Een potentieel Nederlands veto is echter wel relevant voor u.
'We negeren allicht geen enkel signaal over de uitbreiding. Ik verwacht meer flexibiliteit van onze Nederlandse part-ners. Wij zoeken naar een evenwicht tussen rechten en plichten. We denken dat die aanpak constructiever is.'

@europa: Wat gaat Polen doen als het haar zin niet krijgt over de directe inkomenssteun?
'Ik wil niet beginnen met onderhandelen voordat het formele proces begonnen is. Er ligt een tijdschema, en dat zullen we stipt volgen. We gaan ervan uit dat onze partners dat ook zullen doen. We zijn er in ieder geval niet voor om de discussie over het gemeenschappelijke land-bouwbeleid te koppelen aan de uitbreiding van de Europese Unie.'

@europa: Betekent dit dat u na de uitbreiding van de Unie wél een volledige hervorming van het gemeenschappelijke land-bouwbeleid wilt overwegen?
'De prioriteit is op dit moment het lidmaatschap van de EU. Wel vindt er al analyse en discussie tussen experts plaats. Die discussie is echter nog niet formeel. Dat kan pas plaatsvinden tussen alle lidstaten als de EU is uitgebreid. Wij zien grote voordelen in de voorstellen van Europees commissaris voor de landbouw Fischler. Vooral aan de strenge milieu-voorwaarden die hij stelt. In de Poolse landbouw worden namelijk aanzienlijk minder chemicaliën, kunstmest en be-strijdingsmiddelen gebruikt dan elders in Europa.'

@europa: Bent u ook voorstander van de plannen van Fischler om de directe inkomsteun uiteindelijk geheel te vervangen door regionale subsidies?
'Wij willen niet alleen lid worden van de EU vanwege de subsidies. In deze fase gaat het ons erom dat we gelijk worden behandeld.'

@europa: Een klacht in Nederland is dat zowel de inkomens als de prijzen in Polen lager zijn. Met volledige directe inkomenssteun aan Poolse boeren financiert men dan de eigen concurrentie.
'Dat is een vooroordeel waar we voort-durend tegenaan lopen. Het is waar dat de prijzen van bepaalde producten lager zijn. Maar bij andere producten, zoals raap-zaad zijn de prijzen soms wel dertig procent hoger dan in de de EU. Er bestaat een grote zorg dat goed-kope producten uit de EU de markt zullen overspoelen.'

@europa: Consumenten in Centraal-Europa vinden die vaak van mindere kwaliteit dan de vruchten van de eigen kleinschalige, kwalitatieve landbouw. Zo verliest de Poolse consument aan keus door de uitbreiding.
'Dat valt wel mee. Uiteindelijk beslist de consument. We hebben gezien dat het enthousiasme voor geïmporteerde producten langzamerhand afneemt. De een zal op kwaliteit selecteren, de ander op prijs.'

@europa: Die kleinschalige landbouw zal door de uitbreiding ook verdwijnen. Het gaat om miljoenen mensen. U staat aan de voor-avond van grote sociale veranderingen.
'De kleine boer zal niet onmiddellijk ophouden te bestaan. Op den duur wel, maar dat is een reden te meer om hem hetzelfde te behandelen als alle andere Europese boeren. Dat zal hem aanmoedigen de concurrentiestrijd aan te gaan.'

terug naar de index