VVD wil gedeeltelijke renationalisatie landbouwbeleid EU
Geluk: 'Uitbreiding onder druk door uitblijven hervormingen landbouw'

Als het Europese landbouwbeleid niet snel hervormd wordt, komt volgens Tweede Kamerlid Jan Geluk (VVD) de uitbreiding van de Europese Unie onder druk te staan. Geluk wil meer verantwoordelijkheid leggen bij de lidstaten om de vraag naar subsidies te temperen. Volgens specialisten zal renationalisatie van het landbouwbeleid echter problemen veroorzaken in de nieuwe lidstaten en leiden tot concurrentievervalsing.

Geluk wil dat het Europese landbouwbeleid nog vóór de uitbreiding van de EU wordt hervormd. 'Als je kijkt naar de landbouwhervormingen is er tussen de Europese landen in plaats van integratie eerder sprake van desintegratie. Toch moet de landbouw nog voor de uitbreiding van Europese Unie hervormd worden om de kosten van het landbouwbeleid na de uitbreiding binnen de perken te houden. Als dat niet snel gebeurt komt de hele uitbreiding onder druk te staan.' Een mogelijkheid is een gedeeltelijke renationalisatie van het landbouwbeleid, zoals voorgesteld door Bondskanselier Schröder. Hiervoor zijn in de VVD voorstanders te vinden. Naast Zalm, die elders in dit nummer van @europa laat weten in ieder geval een deel van het landbouwbeleid te willen renationaliseren, wil ook Geluk meer verantwoordelijkheden leggen bij de lidstaten. 'Een goed voorbeeld is cofinanciering, waarbij je de lidstaten zelf een deel van de subsidies laat betalen. Daardoor zullen ze minder geneigd zijn subsidies aan te vragen.'

Landbouw-en financiële specialisten tonen zich echter terughoudend. Martin van Driel, in Brussel belast met het Europees beleid van de Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO), is voorzichtig. 'Een renationalisatie van de landbouw kan er toe leiden dat per land verschillende eisen worden gesteld aan boeren, waardoor concurrentievervalsing ontstaat.' Ook August Sjauw-Koen-Fa, medewerker van het Bureau voor Economisch Onderzoek van de Rabobank, ziet een gevaar als van de lidstaten een te grote eigen bijdrage wordt geëist. 'Landbouwbeleid terugbrengen naar nationaal niveau zal vooral in het Oosten problemen opleveren, omdat overheden daar minder financiële armslag hebben.'

Welke hervormingen ook doorgevoerd worden, de kosten van het Europese landbouwbeleid mogen van Geluk na uitbreiding niet stijgen. Tweede Kamerlid voor de PvdA, Harm Evert Waalkens beschouwt dit echter als onvermijdelijk. 'Het is niet de bedoeling de landbouwkosten te verlagen, een goed Europees landbouwbeleid kost waarschijnlijk eerder meer geld dan minder'. Op dit moment verleent Europa vooral agrarische steun aan specifieke producten. Naast het feit dat deze manier van steun verlenen duur is staat zij ook onder zware druk van de Wereld Handels Organisatie die de productsteun als concurrentievervalsing ziet. Eurocommissaris Franz Fischler heeft een beweging in gang gezet naar de meer op de regio gerichte 'plattelandssteun'. Bij dit type steun wordt er bij het verlenen van subsidie allerhande eisen gesteld om te bewerkstelligen dat de steun niet alleen de ontvangers maar het hele platteland ten goede komt. Waalkens ziet hier een kans de kleinschalige, kwalitatieve landbouw te bevoordelen. 'We moeten boeren ondersteunen die op een duurzame manier landbouw bedrijven. Zo kunnen we voorkomen dat de Europese landbouw na de uitbreiding gedomineerd wordt door zeer grootschalige bedrijven die alleen maar voor bulkmarkten produceren.' Van Driel verzet zich hiertegen. 'Het is nu erg in de mode om kleine bedrijven te steunen maar op de markt voor landbouwproducten zoals we die nu voor Europa aan het creëren zijn hebben de grote bedrijven toch de hoogste overlevingskansen.' Sjauw-Koen-Fa voegt daaraan toe: 'Grootschalige, intensieve landbouw is juist een van Nederlands sterke punten.' Sjauw-Koen-Fa denkt bovendien dat Europa ook met het verder ontwikkelen van plattelandssteun nog op protest in de WTO zal blijven stuiten. 'Ook dit soort steun wordt door landen buiten Europa als Nieuw-Zeeland gezien als verkapte vorm van subsidies.'?

terug naar de index