|
Brits 'nee' tegen de Euro bedreiging voor eenheid van het Verenigd Koninkrijk Na 1997 decentraliseerde New Labour het Verenigd Koninkrijk. Wales kreeg een assemblee en Schotland een parlement, een stap die de Schotse Nationale Partij (SNP), na New Labour de sterkste partij in Schotland, echter nog niet ver genoeg gaat: zij wil onafhankelijkheid. Was de SNP in de jaren zeventig nog tegenstander van Brits lidmaatschap van de EEG, nu pleit de partij voor aansluiting van een toekomstig onafhankelijk Schotland bij de EU. Conservatief parlementskandidaat Kevin Newton: 'ik vind het raar dat een partij die onafhankelijkheid wil, meteen zoveel soevereiniteit wil inleveren.' Maar voor Europarlementariër Neil MacCormick (SNP) is het vooral belangrijk onafhankelijk van Engeland te zijn. 'Ierland is ook pas echt onder de schaduw van Londen uitgekomen nadat het lid werd van de EU.' Tegenstanders denken dat een onafhankelijk Schotland zwakker zal zijn binnen de EU. Newton: 'Als onderdeel van een groter geheel heeft Schotland nu meer invloed binnen de Europese Unie.' Maar volgens de Schotse nationalisten wijkt het Britse en het Schotse belang nogal eens van elkaar af. MacCormick: 'We hebben minder vertegenwoordigers in het Europese Parlement dan Denemarken, en al helemaal geen in de Commissie of de Raad. Daar wordt ons standpunt alleen uitgedragen als dat het Verenigd Koninkrijk uitkomt. Al een aantal maal heeft het Verenigd Koninkrijk concessies gedaan op de voor Schotland cruciale visserij, om elders voordelen te krijgen. Voor Schotland zijn de structuurfondsen veel belangrijker dan voor Londen. De Schotse whiskyindustrie heeft lage heffingen op alcohol nodig.' Volgens Elspeth Attwooll, lid van het Europese Parlement voor de Liberaal-democraten, wegen extra parlementsleden niet op tegen 'het volle gewicht van het Verenigd Koninkrijk' dat nu achter sommige besluiten gezet kan worden. Bovendien: 'De huidige leden van de Schotse executive zijn bij veel vergaderingen van de Raad aanwezig, ze kunnen wel niet stemmen maar hebben informeel wel veel invloed.' De SNP ziet wel degelijk de voordelen van de Euro. 'De publieke opinie in Schotland is traditioneel minder Eurosceptisch dan in de rest van Groot-Brittannië, al heeft ook hier de negatieve Britse pers invloed gehad, en zijn opiniepeilingen nu niet veel anders dan in de rest van Groot-Brittannië. De argumenten vóór de Euro moeten meer onder de aandacht worden gebracht.' Als in een eventueel referendum de Euro in het Verenigd Koninkrijk wordt afgewezen, maar in Schotland zelf wordt ondersteund, kan dit gevolgen hebben voor de eenheid van het koninkrijk. MacCormick 'We zijn een constitutionele partij, dus we zullen de uitslag accepteren, maar als er belangrijke verschillen zijn, zal dat zeker de positie voor onafhankelijkheid in de Schotse parlementsverkiezingen van 2003 versterken.' In theorie zou de paradoxale situatie kunnen ontstaan, dat een patriottisch Brits 'nee' tegen de Euro, uiteindelijk tot het uiteenvallen van het Verenigd Koninkrijk zou kunnen leiden. 'Ik zou het niet willen overdrijven', zegt Attwooll 'maar grote verschillen tussen de uitslag in Schotland en Engeland zullen wel een zekere spanning veroorzaken.' Newton denkt echter dat de Schotten niet zo pro-Europees zijn. 'Misschien is het zo dat de mentaliteit iets minder Eurosceptisch is. Maar als ik van deur tot deur campagne voer, willen de meesten absoluut niet hun ponden inruilen voor de Euro. Volgens recente opiniepeilingen was 85 procent van de kiezers in Schotland tegen de onmiddellijke toetreding tot de Eurozone. En stel je voor dat een onafhankelijk Schotland wel en de rest van het Verenigd Koninkrijk niet lid worden van de Eurozone, dan krijg je de belachelijke situatie dat je hier aan de grens geld moet wisselen.'
|