|
Pensioenproblematiek Europa vraagt om hard ingrijpen
In sommige EU-lidstaten zijn de pensioenen niet afdoende financieel onderbouwd. Bert Bakker, (D66), wil daarom nieuwe afspraken maken om het stabiliteitspact bij te werken. Sweder van Wijnbergen vindt dit 'onnodige paniek'. Hij ziet tal van mogelijkheden om de pensioenproblematiek op te lossen. Een deel van de oplossing is volgens hem het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd. In Nederland zijn pensioenen voor een groot deel 'voorgefinancierd' - de bijdragen van pensioengerechtigden worden van tevoren betaald en opgespaard, zodat er altijd voldoende geld is om de pensioenen te betalen. In landen als Spanje, Frankrijk en Duitsland wordt echter met een 'omslagstelsel' gewerkt - de pensioenen worden betaald uit de huidige bijdragen van werknemers. Omdat in heel Europa de bevolking vergrijst, zal het voor deze landen moeilijk worden om de pensioenen te blijven financieren. Hierdoor kan de Euro onder druk komen te staan: bij het ontstaan van de muntunie werden in het stabiliteitspact duidelijke financiële regels afgesproken, waaraan landen moeten voldoen willen ze deel uit kunnen maken van de Euro. Door de druk op pensioenen is het de vraag of sommige landen nog wel vast kunnen houden aan de vereiste begrotingsdiscipline. Staatssecretaris van Sociale Zaken Hans Hoogervorst verklaarde in het televisie programma Buitenhof dat ook het kabinet zich ernstig zorgen maakt over de pensioenvoorzieningen in sommige Europese landen en dat Nederland druk moet uitoefenen op deze landen om de pensioenproblematiek op te lossen. Bakker vindt dat deze problematiek niet opgelost wordt door elkaar vrijblijvend op problemen te wijzen. 'We moeten harde afspraken maken om op lange termijn de Europese economie veilig te stellen. Anders kunnen politici voor de weg van de minste weerstand kiezen, en in plaats van zelf harde maatregelen te nemen, druk gaan uitoefenen op de Europese Centrale Bank om een ruimere geldpolitiek te voeren. Dat is niet alleen economisch slecht maar ook slecht voor de pensioenrechten van die mensen die er wel netjes voor hun pensioen hebben gespaard.' Hoogleraar Staathuishoudkunde aan de Universiteit van Amsterdam Sweder van Wijnbergen vindt de paniek overdreven. 'Het probleem heeft pas in 2030 gevolgen en is goed oplosbaar als er maar wordt ingegrepen. Dat onze medelidstaten in Europa het pensioenprobleem zouden gaan aanpakken door inflatie te creëren om zo de pensioenschulden weg te werken is vergezocht en onzin.' Oplossingen zijn er volgens Van Wijnbergen genoeg. 'Bij de overgang van een omslagstelsel naar een pensioenstelsel waarbij iedere generatie voor haar eigen pensioen betaalt is het probleem dat er één generatie dubbel moet betalen. Die last moet uitgesmeerd worden over langere tijd. Het schuldpapier dat een overheid daarvoor uitgeeft hoeft niet tot enorme inflatie te leiden omdat dit schuldpapier direct door pensioenfondsen geabsorbeerd kan worden. Mensen die zich over dit soort zaken zorgen maken zouden eens over de grenzen van Europa moeten kijken. Landen als Chili, Mexico en Polen hebben dezelfde problemen met succes zeer snel aangepakt.' De lidstaten van de Unie zullen uiteindelijk zelf de nodige maatregelen moeten nemen. De vraag is hoe Nederland druk kan uitoefenen op de andere lidstaten om te zorgen dat dit ook echt gebeurt. CDA Tweede Kamerlid Henk de Haan is daar niet optimistisch over. 'Als het gaat om het uitoefenen van druk verwacht ik veel van de Europese Commissie. Die moet de lidstaten monitoren als het gaat om het aanpakken van het probleem.' Bakker gaat veel verder. Hij vindt dat de afspraken in het stabiliteitspact aangepast moeten worden. 'Als er niets gebeurt, ben ik bang dat landen als Frankrijk en Duitsland de grenzen van het stabiliteitspact gaan overschrijden om hun pensioenproblemen op te lossen. Het stabiliteitspact kent grenzen voor de staatsschuld -die zouden eigenlijk gecorrigeerd moeten worden voor pensioenverplichtingen. Vervolgens moeten daarover heldere normen worden afgesproken.' Het wantrouwen van Nederland jegens de andere lidstaten als het gaat om het aanpakken van de pensioenproblematiek lijkt mede te komen door het feit dat de maatregelen die genomen moeten worden nog al controversieel zijn waardoor het maar de vraag is of de Europese politici die durven te nemen. Van Wijnbergen:'Er wordt door sommigen gesuggereerd dat het overstappen naar een ander systeem om de pensioenen te financieren voldoende is. Helaas is dat maar een deel van de oplossing. De pensioenkosten zullen omlaag moeten, en om dat te bereiken is het waarschijnlijk dat in heel Europa, en dus ook in Nederland, de pensioengerechtigde leeftijd omhoog moet.' De Haan is het hier mee eens: 'Om de pensioenproblematiek te bestrijden zal er een trend ontstaan waarbij de pensioengerechtigde leeftijd in Europa verhoogt wordt.'
|