|
Electronische democratie in de ijskast E-democratie is uit, Joop Wijn Tweede Kamerlid CDA zegt hierover: 'het klinkt mooi, maar er zijn andere projecten waarin eerst geïnvesteerd moet worden.' Ook Michiel van Roosendaal, partner van Accenture Consulting, vindt dat de prioriteiten bij 'online dienstverlening moeten liggen en niet bij online stemmen.' Op de Europese top van Lissabon (maart 2000) werden voor het eerst Europese maatregelen voor het stimuleren van de politiek op het Internet aangekondigd. Hoewel ze niet erg ver gingen wekten ze grote verwachtingen over de mogelijkheden van 'e-government', het online regeren. Makkelijk toegankelijke informatie, het verzorgen van overheidsdiensten op het web en zelfs stemmen via het Internet zouden alles toegankelijker, overzichtelijker en democratischer maken. Nu is de discussie in Europa verstomd. De meeste lidstaten van de EU, inclusief Nederland, lopen ver achter bij ontwikkelingen in onder andere de Verenigde Staten en Canada, waar vergaande experimenten in online dienstverlening plaatsvinden. CDA Tweede Kamerlid Joop Wijn bekritiseert het gebrek in Nederland van een nationaal gecoördineerd "e-beleid". 'Het ontbreekt in Nederland aan innovatie. Er wordt nauwelijks geëxperimenteerd met de diverse mogelijkheden van e-government, terwijl dat in de nieuwe economie juist van groot belang is. Doordat coördinatie van bovenaf ontbreekt en gemeentes gedwongen worden elke keer zelf het wiel opnieuw uit te vinden, staat online dienstverlening in Nederland nog in de kinderschoenen.' Online stemmen blijkt een utopie. Wijn: 'De kosten daarvan in Nederland wordt nu geschat op 1 miljard gulden. Het klinkt mooi, maar er zijn andere projecten waarin eerst geïnvesteerd moet worden. In Nederland is de online dienstverlening bijvoorbeeld nog nauwelijks van de grond gekomen. Slechts enkele gemeentes experimenteren met de online uitgifte van parkeervergunningen, uittreksels uit het geboorteregister etc. Er moet geïnvesteerd worden om deze diensten op grotere schaal aan te kunnen bieden. Op Europees niveau is het vooral van belang dat de Europese wetgeving en subsidieregelingen online overzichtelijker gepresenteerd worden. Door meer websites te creëren die dergelijke informatie verstrekken kan de doorzichtigheid van de Europese beleidsvorming vergroot worden.' Specialisten en consulenten delen zijn mening. Ook Michiel van Roosendaal, partner van Accenture Consulting, betreurt het gebrek aan gecoördineerd beleid. 'Europa heeft gekozen voor kwantiteit, er staat al veel informatie op internet, maar de interactieve mogelijkheden ontbreken. Daarmee loopt zij achter op Noord-Amerika en een aantal Aziatische landen, waar niet alleen online informatie, maar ook veel dienstverlening wordt aangeboden. Omdat een duidelijke regie van bovenaf ontbreekt, lopen de initiatieven om deze achterstand in te halen stuk.' Ook hij is sceptisch over digitaal stemmen. 'De prioriteit van de ontwikkelingen van e-government moet niet liggen bij "e-democracy", waaronder digitaal stemmen valt, maar bij het verstrekken van informatie en dienstverlening online'. Jan Schrijver, partner van het Expertisebureau Innovatieve Beleidsvorming Xpin, weet zeker dat het invoeren van digitaal stemmen in 2004 niet haalbaar is. 'Misschien dat er in enkele landen digitaal gestemd kan worden, maar dit zal zeker niet in Nederland of de meeste Europese landen het geval zijn. De technische mogelijkheden zijn er wel, maar in de praktijk zijn er nog veel obstakels, zoals de financiering.' Een uitzondering op de algemene e-malaise is aspirant EU-lid Estland. Linnar Viit, adviseur op het gebied van e-government van de minister-president van Estland, legt uit hoe in Estland de ontwikkelingen van bovenaf worden gestimuleerd. 'Op topniveau wordt het goede voorbeeld gegeven. Sinds een jaar zijn de kabinetszittingen in Estland online te volgen. Beleid wordt nu grotendeels online gemaakt, wat naast grotere efficiëntie ook financieel voordeliger is. Bovendien kan de besluitvorming direct door de burgers gevolgd worden, wat zorgt voor een grotere betrokkenheid van de bevolking bij de besluitvorming en grotere transparantie van de beleidsvorming. Bovendien stimuleert dit ook lokale overheden om online dienstverlenging aan te bieden, in bijna elke gemeente kan men hier nu gebruik van maken. Estland is niet zozeer geavanceerder dan andere Europese lidstaten, maar de regering experimenteert meer en coördineert het e-government beleid beter.'
|