VVD-Kamerlid van Baalen verzet zich tegen het door het kabinet gepresenteerde Benelux-Memorandum over de toekomst van de Europese Unie. Oud-minister Hans van den Broek vermoedt een matigende invloed van Nederland op België, dat als voorzitter van de Europese Unie grote ambities heeft. Oud-premier van België Dehaene: 'Je kunt beter te ambitieus zijn dan de lat te laag te leggen.'

Op de Benelux-top op 20 juni in Brussel presenteerden de regeringsleiders van België, Nederland en Luxemburg het 'Benelux-memorandum' over de toekomst van de Europese Unie. Daarin wordt onder meer gepleit voor de versterking van de Europese Commissie, verkiezing van de Commissievoorzitter en een Europese grondwet. Bij de presentatie van het memorandum betuigde premier Kok zijn steun aan het Belgisch voorzitterschap van de EU. Hans Van Baalen, Tweede Kamerlid voor de VVD, laakt het document. 'Dat de Nederlandse regering dit Benelux-Memorandum heeft ondertekend, vind ik niet chic. Het staat vol met hervormingsvoorstellen uit de kabinetsnota "De toekomst van de Europese Unie", die eerst nog in de Kamer behandeld moet worden. Dit kan de veelgehoorde indruk wekken, dat 'Europa' toch wel wordt doorgedrukt.' Maar niet alle meningen over het Benelux-Memorandum zijn negatief. Volgens Hans van den Broek, oud-minister van Buitenlandse Zaken, is het memorandum dankzij Nederlandse inbreng minder ambitieus van aard geworden. 'De Belgische premier Verhofstadt leek in eerdere lezingen en speeches tijdens het Belgisch voorzitterschap echt tot realisatie van zijn federalistisch getinte plannen te willen komen, maar lijkt nu voor een stap-voor-stap-methode te kiezen, zoals in het Benelux-Memorandum. Hier zal de matigende invloed van Nederlandse regering zeker een rol hebben gespeeld. Door eigen ervaringen met het voorzitterschap gaat Nederland minder hard dan de Belgen.' Van den Broek doelt op de federalistische plannen die Nederland als EU-voorzitter in 1991 voor de top in Maastricht presenteerde, en die vrijwel unaniem door de andere EU-lidstaten werden afgewezen. Annemie Neyts, staatssecretaris van Buitenlandse Zaken van België, hoeft aan het einde van het Belgische voorzitterschap geen verdrag voor te bereiden, maar wel een ambitieuze Verklaring van Laken over de agenda van het EU-toekomstdebat. Zij is niet bang voor een herhaling van de 'Zwarte Maandag' van het Nederlands voorzitterschap. 'We hebben veel geleerd van de ervaringen van de Nederlanders. Een 'Zwarte Maandag' moest gewoon ooit één land overkomen. We zullen in Laken niet te snel met een te verregaand eigen standpunt komen zonder eerst zorgvuldig consultaties te houden. Volgens Rik Coolsaet, hoogleraar Buitenlandse Politiek aan de Universiteit van Gent, heeft België als voorzitter traditioneel een 'extreem supranationale' oriëntatie gehad. Coolsaet: 'De achtergrond daarvan is de verdediging van België als kleine lidstaat tegen het overwicht van de groten. Het versterken van Europese instellingen zal ook tijdens dit voorzitterschap constant om de hoek komen kijken.' Volgens de Gentse professor is de Belgische diplomatie echter wel 'veel flexibeler en pragmatischer' dan de Nederlandse. 'Nederland heeft bij de top in Maastricht veel te lang vastgehouden aan het eigen gelijk, tegen de krachtsverhoudingen in. De Belgen zullen hun ambities op tijd bijstellen.' Jean-Luc Dehaene, ex-premier van België en adviseur van het Belgisch voorzitterschap, noemt de Belgische ambities inderdaad 'supranationaal gericht'. Hij schaart zich achter de Belgische minister van financiën Reynders, die vorige week bevestigde dat een Europese federale belasting op de Belgische voorzittersagenda staat. Dehaene: 'Het is onvermijdelijk dat de Eurotax op tafel komt, omdat in een uitgebreide Unie alleen op deze manier de frustrerende discussies over bijdragen overstegen kunnen worden. Er bestaan natuurlijk grondige meningsverschillen hierover, maar het is ook de taak van het voorzitterschap om ideeën te lanceren. Over de Euro werd al in de jaren zestig gesproken. Je kunt beter te ambitieus zijn dan de lat te laag te leggen.'?

terug naar de index