Gezondheid is ook economie
Roel in 't Veld: Nederlandse overheid moet ook over gezondheidszorg Europees denken

Het Europese gerechtshof oordeelde op 12 juli dat, in het geval van buitensporige vertraging, zorgverzekeraars verplicht zijn de kosten van een operatie in het buitenland te vergoeden. Rob Oudkerk (PvdA) vindt het een 'tijdelijke oplossing' tegen lange wachtlijsten. J.Carpay, voorzitter van de Raad van advies van het Academisch Ziekenhuis Maastricht, ziet operaties in het buitenland als permanent onderdeel van de Nederlandse gezondheidszorg.

Frans du Pré, hoogleraar Economie aan de Erasmusuniversiteit, denkt dat de uitspraak van het Europees gerechtshof vergaande gevolgen heeft voor de Nederlandse zorgsector. 'Het was vroeger zo dat verzekeraars bij lange wachtlijsten alleen identieke behandelmethoden in het buitenland vergoeden. Operaties in het buitenland moeten door deze uitspraak niet alleen vergoed worden als er in Nederland een te lange wachtlijst is, maar ook als er in het buitenland een alternatieve behandelmethode voorhanden is. Het is hierdoor voor patiënten eenvoudiger geworden een operatie in het buitenland vergoed te krijgen.' Du Pré ziet de uitspraak als een eerste aanzet tot de ontwikkeling van een 'Europese gezondheidsmarkt': 'Patiënten willen de beste behandeling krijgen, of deze nu in Nederland of in het buitenland wordt aangeboden en zullen dus baat hebben bij zo'n Europese gezondheidsmarkt. Zo'n markt is echter moeilijk te organiseren, zeker als Nederland zijn gezondheidssysteem, dat op veel punten afwijkt van de gangbare systemen in Europa, in stand wil houden.'

PvdA Tweede kamerlid Rob Oudkerk ziet niets in het door Du Pré gepropageerde idee. 'Theoretisch klinkt het prachtig, maar in de praktijk werkt het niet omdat patiënten liever niet in het buitenland behandeld worden. Het is een tijdelijke oplossing om de wachtlijsten weg te werken, maar kan nooit dé oplossing zijn. Op lange termijn moeten we gewoon zorgen dat we met ons eigen gezondheidssysteem de wachtlijsten kunnen oplossen.'

Oud VVD staatssecretaris Robin Linschoten sluit zich bij Oudkerk aan. 'Zo'n Europese gezondheidsmarkt is een onzinnig idee, patiënten willen niet door heel Europa gezeuld worden. Operaties in het buitenland zijn een noodoplossing. Zorgverzekeraars moeten binnen Nederland naar oplossingen zoeken.'

J. Carpay, voorzitter van de Raad van Bestuur van het Academisch Ziekenhuis Maastricht, is het hier niet mee eens en ziet een Europese gezondheidsmarkt wel degelijk als een oplossing voor de Nederlandse problemen. 'Of we nu over de korte of lange termijn spreken maakt niets uit. We gaan nu al naar een situatie waarin de landsgrenzen niet meer gelden voor de gezondheidszorg. Op dit moment maakt ons ziekenhuis samen met de zorgverzekeraars in onze regio afspraken met ziekenhuizen in het buitenland om patiënten door te sturen.' Carpay heeft geen goed woord over voor de huidige stand van zaken in de Nederlandse gezondheidszorg. 'De zorg is een naar stalinistisch model centraal georganiseerde sector. De groeicijfers van de zorg worden structureel te laag ingeschat, terwijl ze eigenlijk moeten meegroeien met de vraag. Hierdoor zijn er grote tekorten in de gezondheidszorg. Het is tijd voor een ander model, in heel Europa, zonder gesubsidieerde zorgaanbieders waar zowel zorgverzekeraars als zorgaanbieders met elkaar concurreren. Hiervoor moeten er grote veranderingen doorgevoerd worden, zowel in Nederland als in andere Europese landen. Als dit gebeurt hoeft Nederland niet bang te zijn voor concurrentie. De ziekenhuizen zijn zeer modern en kunnen de concurrentieslag met buitenlandse zorgaanbieders dus makkelijk aan. Buitenlandse patiënten kunnen dan ook in Nederland worden behandeld, er zou zo een in- en uitstroom van patiënten kunnen ontstaan. Zorg is economie geworden.'

Roel in 't Veld, een door het kabinet veelgevraagd adviseur over gezondheidszorg, brengt een scheiding aan tussen verschillende soorten gezondheidszorg. 'De Nederlandse overheid zou een Europese optiek moeten ontwikkelen. Operaties in het buitenland lossen op de korte termijn knelpunten op en op de lange termijn kan er op het gebied van hoogwaardige specialisme concurrentie ontstaan. Nederland bezit medische expertise en kan geavanceerde dienstverlening exporteren. Op het gebied van meer gangbare zorgverlening zal er geen concurrentie met het buitenland ontstaan. Daarbij weegt het bezwaar van dislocatie te zwaar, mensen willen nu eenmaal liever dichtbij huis geholpen worden.'?

terug naar de index