|
Adviseur Schröder: 'Europa heeft Kok nodig' Michael Steiner, de buitenlands-politieke adviseur van Bondskanselier Gerhard Schröder, vindt dat Europa Kok nodig heeft. Nederland mag ondertussen wel oppassen met hooggespannen verwachtingen. Dat werkt averechts volgens Jean-Luc Dehaene, oud premier van België. Volgens Hans van Mierlo werken ze teleurstellingen in de hand door het Nederlandse 'calimero complex'. Michael Steiner is de belangrijkste buitenlands-politieke adviseur van Bondskanselier Gerhard Schröder, een invloedrijke vertrouweling die hem vergezelt bij onderhandelingen en op topontmoetingen. Daar heeft hij Kok persoonlijk te werk gezien in bilaterale gesprekken met zijn chef. 'Hij is zonder twijfel een van de grote leiders van Europa. Hij heeft absoluut het respect van zijn collega's in de Raad van Europa. Het is duidelijk dat wat hij ook doet, we zijn expertise en kennis in Europa in de toekomst nodig zullen hebben. Hij vertegenwoordigt Nederlandse deugden als pragmatisme en compromisbereidheid, maar weet ook snel op de essentie aan te komen. Dit zeg ik niet om te vleien, dit is hoe we hem zagen.' Hoewel Kok terughoudend is, wordt zijn Europese toekomst al voor hem uitgestippeld. De hoofdprijs is het voorzitterschap van de Europese Commissie, dat in 2004 vrijkomt als Romano Prodi zijn post verlaat. Een positieve Duitse blik op een Nederlandse kandidaat is belangrijk, omdat de instemming van de grote staten nodig is voor een succesvolle kandidatuur. Het trauma veroorzaakt door mislukte pogingen Nederlandse kandidaten op internationale posten te krijgen is een constante in de Nederlandse buitenlandse politiek. Het nationale zelfvertrouwen liep een grote knauw op toen de poging van Ruud Lubbers voorzitter van de Commissie te worden faalde. Hij had de fout gemaakt zich ooit tegen de Duitse hereniging te keren. Hans van Mierlo: 'De Duitse bondskanselier Helmuth Kohl sprak zijn veto uit over Lubbers, vermoedelijk vanwege dat conflict rond de Duitse eenwording.' De voormalige premier van België, Jean Luc Dehaene, was de toenmalige concurrent van Lubbers. Zijn kandidatuur liep uiteindelijk stuk op Britse bezwaren tegen zijn federalistische ideeën. Hij voegt toe: 'het gaat niet alleen om de grote landen, de kleine lidstaten zijn ook belangrijk voor de consensus.' Het gedrag van andere landen veroorzaakte ook problemen bij de sollicitatie van Lubbers naar de post van secretaris-generaal van de NAVO. 'De Amerikanen wilden Hans van den Broek, maar die was net Europees Commissaris geworden. Wij vroegen heel voorzichtig aan Lubbers of hij wilde. Toen hebben Frankrijk en Groot Brittannië over mij heen onverwacht bekend gemaakt dat ze Lubbers steunden. We leerden uit de wandelgangen dat de Amerikanen zich gepasseerd voelden.' De politieke weerstanden die Lubbers parten speelden zijn nauwelijks aanwezig. De sociaal-democratische Europese leiders zijn juichend over Kok. Europarlementariër Max van den Berg: 'Wanneer Prodi weggaat, zit Blair er nog. Als Schröder de verkiezingen wint, maakt Kok een goede kans.' Maar al teveel optimisme en gelobby kan averechts werken. Dehaene: 'Kok moet eerst weten wat hij wil. Nederland moet niet hard op hem in gaan zetten als nog nergens sprake van is. Hoe meer iemand zich kandidaat stelt, hoe minder de kans dat hij gevraagd wordt. Dat was het probleem met Lubbers en andere Nederlandse kandidaten.' Van Mierlo weerspreekt Dehaene. 'Dat optimisme zet geen kwaad bloed in Europa, maar veroorzaakt teleurstelling in eigen land als het niet uitkomt.' Nederland is daarbij wat overgevoelig. 'De benoemingen die wel lukken krijgen nauwelijks aandacht. Nederland voelt zich gauw gepasseerd. Het heeft een calimero-complex.' Toch heeft van Mierlo weinig op met de hooggespannen verwachtingen. 'Met alle respect, maar dat zijn de media. Ik weet niet wat Kok gaat doen, maar het zou dom van hem zijn om te snel iets te willen. Hij moet eerst vakantie nemen. Wel ligt er een mooi visitekaartje.'?
|