Invoering Europees asielbeleid vraagt om harde maatregelen

CDA-kamerlid Joop Wijn pleit voor harde maatregelen tegen lidstaten die de invoering van een Europees asielbeleid tegenhouden. 'Als laatste pressiemiddel kunnen de landbouw- en asieldossiers aan elkaar worden gekoppeld,' aldus Wijn. Ben Olivier, docent vreemdelingenrecht aan de Universiteit van Amsterdam, is optimistisch over deelname van Engeland aan een Europees asielbeleid.

De afspraken die in Tampere zijn gemaakt over een Europees asielbeleid zijn nog niet ingevoerd. Waarschijnlijk wordt de doelstelling om in 2004 een gezamenlijk asiel- en immigratiebeleid te hebben niet gehaald. Tegelijkertijd wordt de roep om een coherent Europees asielbeleid sterker. Dagelijks proberen tientallen asielzoekers via de kanaaltunnel naar Engeland te lopen. In Engeland, dat asielbeleid lange tijd zag als een niet-Europese aangelegenheid, groeit de steun voor een gezamenlijk Europees asielbeleid nu ook.

Wijn vindt dat er te weinig gedaan wordt om een Europees asielbeleid dichterbij te brengen. 'Er zijn in Tampere wel afspraken maar geen duidelijke richtlijnen gemaakt over de harmonisatie van het asielbeleid. In de praktijk komt er dan ook niets van terecht. Er is nu een "race to the bottom" gaande tussen de landen die de grootste hoeveelheid asielzoekers opnemen. Omdat richtlijnen ontbreken voeren deze landen een concurrentiestrijd om het strengste beleid te voeren en zo minder asielzoekers op te hoeven nemen.'

Volgens Wijn komt het gebrek aan inzet voor de harmonisatie door de tegenwerking van een aantal, voornamelijk zuidelijke lidstaten. 'Zij vrezen veel meer vluchtelingen op te moeten nemen dan ze nu doen.' Ben Olivier, rechtsgeleerde aan de Universiteit van Amsterdam denkt dat niet alleen de zuidelijke lidstaten schuld hebben aan de trage invoering van het Europees asielbeleid. 'Zeggenschap over de toelating of verwijdering van personen uit een land is een belangrijke eigenschap van een soevereine staat. Veel lidstaten willen hun autonomie en vrijheid om hierover te beslissen eigenlijk behouden.'

Olivier ziet wel een lichtpuntje in de duisternis. 'Engeland, erkend tegenstander van een Europees asielbeleid ziet door de huidige problemen bij de Kanaaltunnel nu ook het belang van een Europees asielbeleid.' Wijn denkt dat Nederland gebruik moet maken van de verandering in de houding van de Britten. 'Samen met landen als Duitsland, Engeland en kleinere landen als België en Denemarken, die met hetzelfde probleem zitten, kan er druk op andere lidstaten uitgeoefend worden. Als er binnen afzienbare tijd geen afspraken met alle lidstaten gemaakt worden, moeten we beginnen met een kopgroep van landen die hun asielbeleid op elkaar afstemmen. Andere lidstaten volgen daarna vanzelf.'

Robert Evans, vice-president van de Engelse organisatie Committee on Citizens' Freedoms and Rights, Justice and Home Affairs die deze week een rapport uitbrengt aan de Europese Commissie, tempert het enthousiasme van Wijn en Olivier. 'Hier in Engeland wordt nu duidelijk dat het huidige beleid onhoudbaar is. Ik vrees echter dat er teveel naar korte termijn oplossingen, zoals het afsluiten van de Kanaaltunnel, wordt gekeken. Het is maar de vraag of Engeland nu ook meteen echt harmonisatie wil doorvoeren.' Als de druk achter het harmonisatieproces niet genoeg is, heeft Wijn nog een laatste pressiemiddel. 'De zuidelijke lidstaten ontvangen enorme subsidies voor de landbouw. Deze worden opgebracht door een aantal lidstaten die zelf kampen met andere problemen, zoals de enorme stroom asielzoekers. Als de zuidelijke lidstaten blijven weigeren mee te werken aan een Europees asielbeleid moeten de landbouw- en asieldossiers aan elkaar gekoppeld worden om meer druk op deze lidstaten te zetten.'

terug naar de index