Van Aartsen tegen WRR-idee kernacquis

Jozias van Aartsen, Minister van Buitenlandse Zaken, is tegen het WRR-voorstel de Europese regelgeving voor de uitbreiding te splitsen in een 'kernacquis' en een 'restacquis'. Hij vindt het hiervoor te laat. De VVD-kamerlid Hans van Baalen daarentegen ondersteunt het WRR-voorstel.

Minister Van Aartsen reageerde afgelopen maandag na een lezing over de EU-uitbreiding aan de Universiteit van Amsterdam op het WRR-rapport 'Naar een Europabrede Unie'. Daarin stelt de WRR voor de grote stapel EU-regelgeving die de kandidaat-lidstaten moeten overnemen (het 'acquis communautaire'), te verdelen in een 'kernacquis' van essentiële eisen en een 'restacquis' dat geleidelijk kan worden overgenomen. Van Aartsen sprak zich hier in Amsterdam tegen uit. Hij vindt dat de WRR 'te laat' is gekomen met deze gedachte. Europa had dat volgens de minister 'dan 3 of 4 jaar geleden moeten bedenken'. Inmiddels is een 'fors aantal landen ver gevorderd' met het overnemen van het acquis, zo stelt Van Aartsen. Om nu met een nieuw onderhandelingstraject te beginnen, zou 'nergens worden begrepen'. De WRR-voorstellen houden volgens de minister in dat delen van het proces moeten worden overgedaan, wat 'tegenstrijdig' is met het streven 'de vaart in de voorbereiding van de uitbreiding te houden'. Op milieugebied in het bijzonder wil de minister 'geen concessies doen.'

Van Aartsen's partijgenoot Hans van Baalen, Tweede-Kamerlid voor de VVD, is het niet met de minister eens. 'Je kunt niet verwachten dat het hele acquis ineens onverkort wordt overgenomen. Er moeten dus keuzes worden gemaakt. Er wordt nu reeds door middel van overgangsregelingen onderscheid gemaakt tussen wat echt belangrijk is en wat niet. Het gaat daarbij om grensoverschrijdende problematiek en het functioneren van de interne markt. Het idee van een kernacquis wijkt daarom feitelijk niet af van de huidige onderhandelingpraktijk. In het WRR-rapport is dat alleen nog eens helder opgeschreven.'

Van Baalen ondersteunt het WRR-rapport echter niet volledig. 'Waar de WRR spreekt over een kernacquis dat voor alle toetreders gelijk is, wil de VVD een apart kernacquis per individuele kandidaat-lidstaat.' Frans Timmermans, Tweede Kamerlid voor de PvdA, steunt Van Aartsen. 'Door de complexiteit van het onderhandelingsproces kun je nu niet zomaar nieuwe spelregels aan de kandidaat-lidstaten opleggen. Dit zou het proces een aantal jaren terugwerpen. Er is ook geen goede reden voor, omdat het proces juist redelijk goed gaat.' Hoogleraar Jacques Pelkmans, een van de schrijvers van het WRR-rapport, heeft een andere mening. 'Officieel moet nu het hele acquis worden afgewerkt, terwijl we in de praktijk weten dat dit niet haalbaar is. Er worden ad hoc allerlei politieke deals en overgangsregelingen bedacht en kandidaat-lidstaten doen nogal eens aan window dressing. Dit was nooit de bedoeling. Door middel van een kernacquis kun je nu duidelijkheid scheppen over wat wel, en wat niet voor de toetreding geregeld moet zijn. Zo wordt de politisering van de eindfase van het toetredingsproces een halt toegeroepen. Het gaat om een versnelling van de toepassing van het acquis in de eindfase.' De vraag is waarom Van Aartsen dan vertraging vreest. Pelkmans: 'Van Aartsen's nachtmerrie is waarschijnlijk dat er lang onderhandeld gaat worden over wat wel, en wat niet tot het kernacquis behoort. Dit kan echter in een paar weken gebeuren, want het gaat om de hoofdlijnen, niet om details. Het kan natuurlijk ook gewoon politieke onwil zijn om dit in Brussel aan de orde te stellen.'

terug naar de index